Bugün 21 Kasım 2017 - Salı
Spor Haberleri
Seri İlanlar
İhale İlanları
Foto Galeri
Video Galeri
ELAZIĞ BİR BAŞKA, ARICAK İSE DAHA BAŞKADIR…
ELAZIĞ BİR BAŞKA, ARICAK İSE DAHA BAŞKADIR…
Son yıllarda küresel ısınmanın etkisiyle, iklimde görünür bir değişiklik yaşanmakta. Özellik doğu illerinde hava şartların olumsuzluğundan 2011 yılın ilk baharı gecikti.
15 Nisan 2011 23:00
İDRİS TUNÇER
Son yıllarda küresel ısınmanın etkisiyle, iklimde görünür bir değişiklik yaşanmakta. Özellik doğu illerinde hava şartların olumsuzluğundan 2011 yılın ilk baharı gecikti. Mart ve Nisan ayların yağışlı geçmesi, bu bölgede bazı çiçeklerin geç açmasına sebep oldu. Bu yıl geç açan çiçeklerden biride, anavatanı Arıcak ilçesi olan TERS LALE’dir.

Ters Lale dünyada doğal olarak Anadolu, İran, Afganistan ve Himaleya dağlarında, ülkemizde ise Elazığ(Arıcak), Van, Hakkari ve Adıyaman'da yetişir. Ancak son yıllarda ülkemizin birçok kent ve ilçelerine taşınarak saksı ve bahçelerde yetiştirildiği bilinmekte. Ters Lale halk tarafından Arıcak Lalesi, Ağlayan Gelin, Ağlayan Lale, Kerbela, Kral Tacı, Kral Lalesi, Yayla Çanı, Yere Bakan Lale, Galör ve Lale olarak da bilinir. Ters Lalenin, Dünyada birkaç türü vardır. Bunların birkaçı ülkemize ait(endemik) olup, Arıcak ilçesinde yetişir. Büyük bir Ters Lale potansiyeline sahip, Arıcak’ta Ters Lale Mart ve Nisan aylarında çiçek açar. Mart ve Nisan aylarının dışında, Ters Laleden çiçek almak mümkün değildir. Ülkemizde bugüne kadar yapılan araştırmalar bunu gösterir.

Dünyanın en zengin bitki örtüsüne sahip, Anadolu toprakları aynı zamanda bir çok önemli bitki türünün anavatanı. Bir ülkenin faunası ve florası; bilimsel, ekonomik ve kültürel yönden büyük önem taşır. Bunların tümü bir ülkenin çevresini güzelleştiren ve tanıtan birer değerdir.

Dünya, bitki coğrafyası bilim dalına göre 37 flora(bitki) bölgesine ayrılmış. Bu sınıflandırmaya göre; Türkiye sınırları içinde, üç farklı bitki coğrafyası buluşmakta. Bu bitki coğrafyaları; Avrupa-Sibirya, İran-Turan ve Akdeniz bitki coğrafyalarıdır.

Arıcak ilçesinin önemi, farkı ve bir başka olması bu noktada ortaya çıkmakta. Arıcak İlçesi ülkemizde yaşayan canlıların yayılmasında bir köprü görevini görür. Bütün Avrupa kıtasında üç farklı bitki coğrafyası bulunmasına karşın, Arıcakta iki farklı bitki coğrafyası vardır. Arıcak, ülkemizin İrani-Turani ve Akdeniz bitki örtüsünün birleştiği noktada yer alır. İlçenin sınırları içinde iki farklı bitki örtüsünü yan yana görmek mümkün. İlçenin yüksek ve Diyarbakır il sınırı boyunca uzanan bölgede Akdeniz bitki örtüsü, ilçenin iç kesimleri ve alçak seviyelerde İran’i-Turan’i bitki örtüsü görülür.

Arıcak, Elazığ’ın hatta Türkiye’nin doğal harikası ilçelerinden biri. İlçenin biyolojik çeşitliliği oldukça zengin. Dicle nehrinin kaynağını oluşturan Mirvan çayının ilçe merkezinden geçmesi, ilçenin dört bir yanı çeşitli ağaçlarla kaplı olması, çevreye doğal bir şemsiye görünümünü verir. Akan berrak ve soğuk suları, özellikle Mayıs-Eylül ayları arasında ilçeye doğal görünüm vermekte. Bölgenin son zamanlarda değişen iklimin etkisiyle, bitki örtüsü değiştiği gibi, aynı zamanda zenginleşmiş. Arıcak ilçesinin zengin bitki örtüsü içinde, tespit edilmeyen bir çok endemik bitki türlerinin bulunması ihtimal dahilindedir. Çünkü Arıcak ilçesinin yüksek kesimlerinde, şimdiye kadar insan ayağının deymediği yerler vardır. İşte Arıcak ilçesi de, tüm bitki çeşitleri bilinmeyen hazinelerden biridir. Ulaşım ve yörenin coğrafik yapısından, bölgedeki bitki örtüsü gizli kalmıştır. İlçenin bitki çeşitliliği ve zenginliği bakımından bir botanik bahçesi niteliğinde ve müzesi durumundadır. Bu botanik bahçede, bir çok endemik bitki türü yaşamaktadır. Bu türlerden biride Arıcak Lalesi (Ters Lale)’dir.
Ters Lale, ilkbaharda erken çiçek açan narin çiçeklerden biri. Süs bitkisi olarak önem taşır. Özellikle kış aylarının sonlarında, kar topraktan kalkar kalkmaz veya karla birlikte çiçek açar. Baharın müjdecisi olarak sembolik önemi de vardır. Çan şeklinde kırmızı, turuncu ve sarı renkleri vardır.

Gen merkezi ülkemiz olduğu halde, kaçak yollardan Avrupa ülkelerine, kaçırılan bitkilerden biri Ters Laledir. Kozmetik ve ilaç sanayinde, süs çiçeği olarak park ve bahçelerin dekorasyonlarında kullanılır. Yurt dışında, Ters Laleden yapılan ilaç ve kozmetik ürünleri, tekrar döviz karşılığı ülkemize, geri dönmekte. Bunun için son yıllarda, Ters Lalenin ticari önemi de artmıştır.

Akdağın yüksekliği ilçe sınırları içinde 2517 metredir. Ters Lale Akdağ, Görese ve İnce Dağların 1500-1800 metre yüksekliğinde doğal olarak yetişir. Burada Ters Lalenin birkaç farklı türü vardır. Bunlardan bir kaçı, endemik özellik taşır. Çünkü bunlar, Arıcak ilçesinden başka hiçbir yerde yetişmez. Örneğin sarı renkte olan Ters Lale, Arıcak ilçesine aittir. Arıcak’ta Ters Lalelerin 6 ayrı renkte ve tonda cinsleri vardır. Çiçeklerin ömürleri pek uzun değildir. Mart ayının son haftasından itibaren, çiçek açmaya başlar. Doğada kendiliğinden yetişen bu çiçekler, doğaya çok harika bir güzellik verir.

İnce dağlardan bir görünüş.
2005-2006 yıllarında Arıcak Tarım İlçe Müdürlüğü ve Arıcak Belediyesinin iş birliğiyle ilçede tarımsal araştırma amacıyla birkaç tarlaya Ters Lale ekildi. Ayrıca, birçok köyde de tarla kenarlarına dikilmişti. Uzun süreden beri doğada kendi halinde yetişen Ters Lale, böylece tarımsal araştırma için kültüre alınmıştı. Teknik ekipler tarafından gerekli gözlemler yapılmıştı. Tarımsal araştırma, Ters Lalenin Arıcak ilçesinde tarlada yetişebileceğini kanıtladı. Yani bu Araştırma, Arıcak’ta Ters Lalenin tarlalarda yetişmesinin mümkün olduğunu gösterdi(alttaki resim). 2006 yılının Mart ve Nisan aylarında, ilçe her zamankinden farklı ve ayrı bir güzelliğe büründü. İlçenin cadde, sokak ve resmi devlet dairelerinin bahçelerine ekilen Ters Laleler, farklı bir güzellik sergilemişti. Bu görünüm Akdeniz, Marmara ve Ege bölgelerinin bitki örtüsünü geride bırakmıştı. Arıcak ilçesi zaten zengin bir bitki örtüsüne sahip, ender ilçelerden biridir. İlçenin doğal bitki örtüsü, ilçeyi ziyaret eden ziyaretçilerin dikkatinden de kaçmamaktadır. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının 18.04.2006 tarih ve 05778 sayılı yazısı ile; Arıcak ilçesinde tarlalarda Ters Lale yetiştirmesinin izini de alındı.

Arıcak Merkezden Bir Tarladan Görünüş.
Arıcak Belediyesi ilçede ilk kez 2005 yılında Ters Lale şenliği düzenledi. Böylece Ters Lale, Arıcak ilçesinin simgesi haline geldi. Ayrıca belediye her yılın Nisan ayının son Pazar gününü, Arıcak Ters Lale Şenliği günü olarak ilan etti. Yani her Nisan ayının son Pazar günü, Ters Lale şenliği düzenlenecekti. Ancak basiretli olmayan yerel yöneticiler yüzünden 2009 yılından sonra, bu şenlik yapılmadı. Bunun sebebi de bu çiçek gavur çiçeği imiş, bunun yerine dedelerimizin bildikleri çiçeklerle şenlik yapılacakmış. Fakat her nedense iki buçuk yıl geçmesine rağmen daha aranılan çiçek bulunamamış. Onun için bu şenlik yapılmamaktadır. Hayırlısı, aranılan çiçek bulununca beklide yaparlar …

2006 yılında Avrupa hibe programına Ters Lale ile ilgili Arıcak Belediyesi adına bir proje yaptım. Projenin genel amacı, doğada yetişen Ters Lale neslinin sağlıklı bir şekilde devamının sağlanması ve kültüre alınarak çoğaltılması idi. Diğer bir amacı ise, yöre halkına cazip imkanlar sağlayarak Ters Lalenin üretimini artırmaktı. Böylece üreticiye yeni iş imkanı sağlanacaktı. Bu da, işsizliği azaltacak ve bölge halkının ekonomik refahın yükselmesine neden olacaktı. Projenin tutarı hibe olup 3 trilyon idi. İlçede meydana gelen hareketlilikten dolayı, 3 yıl içinde bu proje 10 trilyona çıkacaktı. Böylece Ters Lale Arıcak için bir gelir kaynağı olacaktı. Ve Arıcak ilçesinin kaderi değişecekti. Bu proje 4 aşamadan geçmesi gerekiyordu. Üç aşamadan geçti. Bazı siyasi nedenlerle 4.cu aşamadan geçemedi. Böylece Ters Lale hayalım suya düştü… o günden bugüne bir daha Arıcak için bir şans yakalayamadım. Yeni dönemde de yakalayacak bir ışık göremiyorum …
BU HABERİ PAYLAŞIN!
Facebook'ta Paylaş Twitter'da Paylaş Digg'de Paylaş Del.icio.us'ta Paylaş Google'da Paylaş Yahoo'da Paylaş Technorati'de Paylaş
Yorum Yaz
Adınız Soyadınız
Yorumunuz
Yorumu Doğrula

Yorumlar
Spor Gündemi...
20 Kasım 2017 20:1996 kez okundu
Günışığı Android Uygulaması
ELAZIGELAZIG
Ulu Cami’nin eğriliği tescillendi
8281 kez görüntülendi
Elazığ'da bisiklet yarışı
28606 kez görüntülendi
Sivasspor Maçı
55271 kez görüntülendi
Fenerbahçe Maçı
67024 kez görüntülendi
Sıra
Takım
O
G
M
P
1
ÜMRANİYESPOR
12
7
1
25
2
MKE ANKARAGÜCÜ
12
7
2
24
3
GİRESUNSPOR
12
6
1
23
4
ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş
12
6
3
21
5
ELAZIĞSPOR
12
5
4
18
6
ADANASPOR
12
5
4
18
7
İSTANBULSPOR A.Ş
12
5
5
17
8
ALTINORDU
12
4
4
16
9
GAZİŞEHİR G.ANTEP
12
3
3
15
10
BALIKESİRSPOR BALTOK
12
5
4
15
Günışığı Gazetesi - Yeni Medya Gazetecilik Basın Yayın Ltd. Şti. Tüm Hakları Saklıdır © 2005-2013