26.10.2021, 11:17 342

ADAM MISIN, Adamı MISIN?

Adam, insan, şahıs, kişi, birey…Adam kelimesi Arapça kökenli bir kelimedir, Hz. Adem’e dayandığı söylenir. Bu anlamda adam kelimesi insanların atası, adem, insanoğlu sözcüklerinden alıntıdır.

Türk Dil Kurumuna göre adam; İnsan, erkek kişi, birinin yanında bulunan ve işini yapan kimse, birinin yararlandığı, kullandığı kimse, daima birinin yanında olan, onu destekleyen, isteklerini yerine getiren kimse, görevli kimse, iyi huylu, güvenilir kimse, bir alanı benimseyen kimse, eş, koca anlamlarına gelmektedir. Adam kelimesi cümlelerde tek ya da birleşik halde kullanıldığı gibi atasözleri atasözleri ve deyimlerde de kullanılır.

İnsan kelimesi de Arapça kökenli bir kelimedir, Hz. Adem’e dayandığı söylenir. İns, nisyan kökünden geldiği söylenmektedir.

Türk Dil Kurumuna göre insan; toplum hâlinde bir kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve konuşma yeteneği olan, evreni bütün olarak kavrayabilen, bulguları sonucunda değiştirebilen ve biçimlendirebilen canlı, Âdemoğlu, âdem evladı, huy ve ahlak yönünden üstün nitelikli (kimse) anlamlarına gelmektedir. Adam kelimesi cümlelerde tek ya da birleşik halde kullanıldığı gibi atasözleri atasözleri ve deyimlerde de kullanılır.

Şahıs kelimesi de Arapça kökenli bir kelimedir. Türk Dil Kurumuna göre şahıs kişi anlamındadır. Ayrıca kimse, birinci tekil; ben, zamir olarak da kullanılır. Şahıs kelimesi cümlelerde tek ya da birleşik halde kullanıldığı gibi atasözleri atasözleri ve deyimlerde de kullanılır.

Kişi kelimesi Türkçe kökenlidir. İnsan, şahıs, varlık, eş, koca, erkek anlamlarında kullanılır. Tarihte ilk defa Orhun Yazıtlarında (735) yer almıştır. Zamir olarak kullanılır.

Türk Dil Kurumuna göre kişi; Kendine özgü nitelikleri yitirmeden bölünemeyen tek varlık, fert, doğa bilgisinde türü oluşturan tek varlıklardan her biri, bir türün kapsamı içine giren somut varlık, insan topluluklarını oluşturan, insanların benzer yanlarını kendinde taşımakla birlikte, kendine özgü ayırıcı özellikleri de bulunan tek can, fert, toplumları oluşturan ve düşünsel, duygusal, iradeyle ilgili nitelikleri toplum içinde belirlenen insanların her biri, fert anlamlarına gelmektedir.

Aslında yukarıdaki kelimeler birbirleri ile aynı, ya da benzer ifadeler için kullanılmaktadır ama özü adam ve insandır. Son ilahi ve hak din olan İslam’a göre insanın, adamın tanımı, ifadesi Kuranı-Kerimde adem, insan, nas olarak geçmektedir.

O halde bu kelimelerin önce varlığı, yaratılması söz konusu olmalıdır. Burada da ilk yaratılışta akla eşitlik kavramı gelmektedir. Yani insanlar eşit mi yaratılmıştır?

Burada eşitlik kavramında aynılık ve adalet kavramları ortaya çıkmaktadır. Peki yaratılışta herkes eşit mi yaratıldı, eşitlik nasıl algılanmalı, eşitlikle adalet aynı kavram, eşitlik üstünlük kavramı nasıl ve cinsiyetle alakası var mı?

Öncelikle bizim en çok bu alanda müracaat edeceğimiz kitap elbette Kuranı-Kerim’dir. Yüce Kitabımızda eşitliği çağrıştıran, benzer ifadeler varsa da bu konuda iyi kötü bilgisi olan ve araştırmalar yapan Kalem, Kur’an’ın hiçbir yerinde insanların her yönden eşit olduğuna dair bir ifadeye rastlamamıştır. Zira fıtri olarak bazı insanların yaratılışta engelli olması, bazı insanların zeki olması; bazılarının dahi olması, cinsiyetlerinin fiziki olarak farklı olması, hamilelik dönemindeki sürecin doğuma etkisi yaratılışta herkesin eşit ve aynı şekilde yaratılmadığını göstermektedir.

Bu hal insanın dünyaya ilk geldiği andan itibaren durumu; zengin ya da fakir oluşu, anne ve(ya) babasının olmaması gibi durumlar da kişinin hayatını olumlu ya da olumsuz etkilemektedir.

…Gelelim hayatın ilerleyen yolculuğuna…

Elbette ki kader, şans, talih, gayret, çalışma, liyakat, hasletler, hassasiyetler… gibi durumlar insanın geldiği yer, makam, statü ile yakından alakalıdır. Ama burada istisnalar kaideyi bozmaz düsturunun ötesinde önemli bir nokta var. 

Gelinen nokta ne kadar hazmedilebilir, doğru; ya da kimlerin tavassutu, desteği; torpili(!) var, kişinin arkasında kim var, sırtını nereye yaslıyor? Daha açık bir şekilde ifade etmek gerekirse o kişinin gücü nereden geliyor, sırtını kime-nerelere dayıyor, arkasında kim-ne var? Aslında bu durum yeni değil, dünya var olduğundan beri var.

İnsanın bir duruşu, hasletleri, hassasiyetleri, değerleri, kırmızı çizgileri, hasbiliği, samimiyeti, liyakati… gibi hususlar elzem ve olması gereken hususlardır. Yani Kalemin ve İdareci ve Bürokratlar Birliği Derneğinin ısrarla üzerinde durduğu olmazsa olmazlardır, geride hoş bir sada- ölümsüz eser bırakmaktır; şekilden öte insan olmaktır. Olması gereken de budur. Ancak adamsan sorun var, adamsan bu hususlar kula kulluğu, yürüyen sisteme uyum sağlamaya, yalakalığa, bukelemunluğa… engeldir. Üstelik bu kişilerin duruşu engel gibi görünürler.

Gelelim ikinci bir anlayışa…Yani adamı mısın, kimin adamısın, arkanda kim var, sırtını nereye-kime dayıyorsun, dayın kim(!) yüksek yerlerdekiler, varlığı çok olanlar…ile gününü gün edenlere…

Maalesef içi boş bu şekli insanlar her dönemin adamlarıdır, her ağacın gölgesinde yer alırlar, nemalanmalarında bir sınır yoktur, söğüt gibi bir o tarafa, bir bu tarafa eğilirler, hatalarının sınırları yoktur bu kişilerin. Arkaları sağlamsa, bir yerden, birilerinden güç alıyorsa, birileri ile kanbağı- duygusal yakınlığı varsa(!) adamdan öte birilerinin adamı ise hataların sayısında sorun yok.

İşte asıl insana, hayata, hatta her iki cihana lazım olan; hatta şart olan şekilden öte, hilkatteki gibi anlamı olan adam olmaktır. Maalesef bu karakterdeki insanların da nesilleri tükeniyor, tükettiriliyor. Bu bir hastalıktır, bu hastalık da sadece vücuda yayılmıyor; bulaşıcılıktan da ötedir bu hastalık. Derhal hastalığa tanı konularak, tedaviye ve rehabiliteye başlanmalıdır. Hem de çok acil koduyla…

Yoksa şahsiyetten, kaliteden yoksun ve giderek sayıları artan ve hastalık haline gelen, topraktaki bir çöp gibi her yere savrulan, yüzsüzlüğü kadar çok yüzlü yalaka ve hep bana bir kişilik, çok yemeden mütevellit bir hal ile kendi kendini zehirleyerek, neyime lazımcılığı ile toplum infiale sürüklenecek, her şey benim olsun hırsı ile kişi kendi sonun hazırlayacak, hedefe varmak için her şey mubahtır anlaşışı ile mazlumlara zarar vererek kibri ile yok olup geride … öldü de kurtulduk ifadesinin ötesinde tarihin kirli sayfasında da yerini alacak…

Her şeye rağmen sayıdan öte kalite, her şeyden öte kanaatkarlık, her şeyden öte emanete hıyanet etmemek, her şeyden öte mukaddesatı pazarlığın ötesinde hayatın maksadı yaparak birilerinin adamı ve kulu değil; şekilden öte adam olarak yalnız Allah’a kul olabilmek…Asıl mesele bu!

Yorumlar (1)
Murat Yeşil 1 ay önce
Mukaddesatı pazarlığın ötesinde hayatın maksadı yaparak birilerinin adamı ve kulu değil; şekilden öte adam olarak yalnız Allah’a kul olarak yaşayabilmek ümidiyle.
Kaleminize sağlık saygıdeğer başkanım.
Namaz Vakti 04 Aralık 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Granada 15 15
16. Deportivo Alaves 15 14
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@