17.01.2022, 10:18 60

BEYAZ ADAM

Siz kıymetli okuyucularım için bu haftaki yazımda Erich Scheurmann’nın “Göğü Delen Adam” eserine yer vermek istedim. Anlatı dilinde yazdığı eserinde bizlerin sistem içinde nasıl da evcilleştirildiğimizi anlatmaya çalışır.   

Her şeyden önce kitabın ismiyle başlamak istiyorum: ‘Papalagi’ Samoa dilinde ‘Göğü Delen Adam’ anlamına gelmektedir. Papalagi denince akla beyazlar yani modern insan ya da ‘outsider’ olarak tanımlanan Antik Roma döneminde de Roma’ya başka kentten gelen kişileri işaretlemek için yabancı denilirdi. Papalagi’de ‘dışarıdan gelen yabancı’ anlamına gelmektedir. Samoa, denizde bulunan ve ilkel şekilde yaşayan bir ada ülkesidir. Teknolojiden, paradan uzak kendi halinde yaşayan bir kabiledir. Samoa’ya ilk misyoner bir yelkenliyle gelmiştir. Yerliler, bu beyaz yelkenliyi ufukta bir delik olarak görmüş ve beyaz adamın o deliğin içinden geçip kendilerine doğru geldiğini öne sürmüşlerdir. Beyaz adamın içinde çıkıp geldiği bir delik. O göğü delip geçmişti. Papalagi’yi okumak bizim içimizde küllenmiş olan duygularımızı yeniden canlandırmayı ve kapitalist sistem içindeki öğrenmelerimizi de hatırlatır.

Kapitalist sistem vahşi olanı istemez. İçinde de barındırmaz. Çünkü vahşi olan şeyler tutarlılık ister. Kapitalist sistem içinde bizden önce var olan her toplum ve her insan bizler için bir beyaz adamdır. Aslında dünyaya gelen her birey de bir sonraki için kendini üstün görebilmektedir. Avrupa’nın masumiyetini yıkan kötü ruhu temsil ettiğini düşünen kabile reisi, bizlere hiçbir zaman sahip olamayacağımız bir bakış açısıyla kendimizi anlatır. Kendimize hiçbir zaman tutmaya cesaret edemeyeceğimiz açıdan bir çeşit ayna tutar ve saf bir üslupla düşüncelerini dile getirir.

Bizim unuttuğumuz ritüel hayatın içinde insan olmayı hatırlatan sözleri can alıcıdır.

“Birçok beyaz adam, başkalarının kendisi için kazandığı paraları üst üste yığdıktan sonra bunları çok iyi korunan bir yere getirir. Sonradan da üstüne ekler durur. Günün birinde öyle bir an gelir ki kimsenin çalışmasına gerek kalmaz.” Şimdi, ne diyelim ki birinin çok parası var; hem öyle çok ki yüzlerce binlerce kişi bu parayla işlerini yoluna koyabilir. Ama bu parasından da topluma zırnık koklatmaz. Oturur ağır kağıtların üstüne, kollarını sarar yuvarlak metallere, gözlerinde hırs ve zevk parıltısıyla bakınır durur. Sonrasında da can alıcı soruyu sordurur: “Bu kadar çok parayı ne yapacaksın?” sözleriyle sistemi sorgulatır. Bu dünyada giyinmekten, açlığınızı ve susuzluğunuzu bastırmaktan başka ne istersiniz? Diye sormuş olsak kendimize söyleyecek söz bulamayız ya da daha çok fazlasını istiyoruz düşüncesi geçer içimizden. Böylece paranın bizleri nasıl hasta ettiğini ve bütün duyularımızı nasıl ele geçirdiğini anlayabiliriz.

Para ve kötülük kavramını birbiriyle bağdaştıran ve parayı beyaz adamın tanrısı yapan Tuiavi, “kötülüğü ve beyazların korkusunu tanımamış olmanın mutluluğunu hissedin.” diyerek beyaz adama olan bakışını çok net yansıtmıştır. Beyaz adamın hiçbir zaman vazgeçemediği şeyleri vardır ve çok anlamsızdırlar. Tuavi’ye göre beyaz adamsa yerlileri hiçbir şeyleri olmadığı için zavallı görür ama yerlilerin o şeylere ihtiyacı zaten yoktur. Çünkü para gibi şeyler insanın yaptıklarıdır ve yaratıcının yarattıklarıyla boy ölçüşemezler. Beyaz adamın, şeyleri icat ettiği için kendini tanrı gibi görmeye başladığını düşünür. Tuiavi’ye göre beyaz adamın kentleri bomboş el gibi çorak olduğu için o şeylere sarılır ve onlarla avunur. Ona göre insan çok fazla şeye gereksinim duyuyorsa bu büyük bir yoksulluğun göstergesidir ve beyaz adam çok yoksuldur.

Papalagi, yalancı yaşamlar mekanına gitmeyi ve gerçek hayattan uzaklaşmayı sürü gibi görürken yine ona göre teknolojik şeyler tüm insanları tek bir kafa haline getirmeye ve tüm insanların kafalarını ve düşüncelerini ele geçirmeye çalışır. Kitabı okurken aklıma ilk gelen şey, anlatımın sanki büyümüş de küçülmüş şeklinde tasvir edebileceğimiz saf dil betimlemelerle dolu olması. Benzetmelerdeki mantık örgüsü kimi zaman acaba gerçekten mi? diye düşündürürken bazen hafif bir tebessümle bazen de düşünceli bir tavırla “evet sanırım öyle” cevabını vermemizi ve bambaşka bir açıdan hayatımıza ve genel olarak yaşamın anlamına biraz daha düşünerek bakmamızı sağlamaktır.

Hayat insanları, soğuk kayıtsızlık içinde bir yaşam sunmaktadır. Zaman ise hepimizin kendi maskelerini bir bir çekip alıyor da. Fakat bazılarımız hep aynı maskeyi kullanırız, zaman yıpratır kirletir maskelerimizi. Kendine tutumlu kimseleriz aslında da. Bir kısmımız geleceklerine saklarlar tutum maskelerini; bir kısmımız da var ki yorulmadan maske değiştirir yorulmacasına ama yaşlandıkça da anlarız ki bir sonuncu maske kalmıştır ellerimizde ve bu son maskedir. Kapital sistemde nasıl uyum içinde yaşadığımıza ikinci bir gözle baktırırken; kendini farklı açılardan görmek isteyenlere Erich Scheurmann’nın “Göğü Delen Adam” eserini öneririm.

Yorumlar (1)
sare 4 ay önce
Yine muhteşem bir yazı,kaleminize yüreğinize sağlık. ..Bir kısmımız geleceklerine saklarlar tutum maskelerini; bir kısmımız da var ki yorulmadan maske değiştirir yorulmacasına ama yaşlandıkça da anlarız ki bir sonuncu maske kalmıştır ellerimizde ve bu son maskedir..
Namaz Vakti 23 Mayıs 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@