29.12.2018, 12:25 280

ÇAY, MUHABBETİN DEMİDİR (2)

Bizim nazarımızda çayın; muhabbet, ülfet ve ünsiyet, cömertlik, hasret, özlem, aşk, mutluluk, mazlumun isyanı, yalnızlığı unutmak, vuslat, umut, yarenlik, yalnızlığı gidermek, duygu, güzel ahlak, edep, sevgi,  hüzün ve ikramın en güzeli olduğunu bir önceki yazımızda belirtmiştik.

Batı'dan çok önceleri İpek Yolu aracılığıyla Küçük Asya'ya yani dolaylı olarak Türkiye'ye giren çayın üretimi ilk defa 1888 yılında Bursa’da denenir. İkinci deneme ise 1892 yılında yapılsa da sonuç hüsrandır. Osmanlı beldelerinde çay, ilk olarak Batum ve çevresinde 1918 yılında üretilir. 1923-1924 yılında Rize’de ekilmeye başlanan çayın ismi artık Türk Çay’dır. Türk kahvesi gibi…

Bizim hislerimize tercüman olan bir yabancının gözüyle çay, Türk çayı;

Evet, Bir Bardak Daha Çay İstiyorum” adlı kitabın yazarı Katharine Branning, kitabının tanıtım konuşmasında Türk çayını mükemmel bir şekilde anlatmış.

Bu konuşmasının büyük bir bölümünü siz değerli okuyucularımla paylaşmak istedim.

Türkiye’de çay içmek, İngiltere’de öğlen çayından veya Japonya’da özenle hazırlanan çay ikramlarından biraz farklı, daha az karmaşık ve çok daha sadedir. Tıpkı Türk insanı gibi.

Çayınızı alıyorsunuz isteğinize göre 1 veya 2 şeker atıyorsunuz sonra da çay kaşığınızla karıştırırken çıkarabildiğiniz kadar ses çıkarıyorsunuz. Bardağı ucundan tutuyorsunuz, çünkü çok çok sıcak yavaşça büyük bir yudum alıyorsunuz. Çünkü çok sıcak. Ayrıca en az birkaç bardak bu çaydan içmek zorunda kalacağınızı aklınızdan çıkarmayın. Tıpkı patates cipsi gibi. bir tane alırsınız ve ardından birkaç tane daha yemek zorunda kalırsınız. Türkiye’de günün her saatinde bardak bardak çay içebilirsiniz.

Daha önce de dediğim gibi benim gözümde bu bir bardak çay, Türkiye’yi temsil ediyor. Türk çayı için “tavşankanı” derler. Siyah ya da yeşil değil, kırmızıdır. Tıpkı her vatansever Türk’ün damarlarında akan kan gibi. Tıpkı göklerde gururla dalgalanan bayrakları gibi. Eşsiz güzellikteki halılarındaki kırmızı yün gibi. Tıpkı ilkbaharda açan ateş kırmızısı laleler gibi. Lalenin şekli kendisine çok benzeyen bu çay bardağına yansır.

Türk çayı sıcaktır. Anadolu topraklarını ısıtan güneş gibi. İçinizi ısıtan coşkulu müzikler gibi.  Yemekleri, şehirleri, spor takımları, hayatlarının her alanındaki yaşama sevinci gibi.

Türk çayı demlenir! Bir Türk, sallama çayı çay saymaz. Karadeniz bölgesinde yetiştirilen çay,  Türkiye’nin her köşesinde sürekli demlenir. Her zaman servise hazırdır. Türkiye’de “kahvaltı hazır” demezsiniz, “çay kaynadı” dersiniz.

Çay, Türkiye gibi bir mozaiktir. Miras, kültür, tarih, gelenek ve birçok etnik gurubun bir araya gelip kaynaşması gibi…

Türk olmak demek, Türkiye Cumhuriyeti ile bütünleşmiş olmak demektir.

Türk çayı sadedir-berraktır. Sütle beraber içilmez, çayın sade içilmesi gerekir. Berraktır, tıpkı bir Türk’ün yüzü gibi. Her zaman anlaşılabilir, bir şey saklamaz, komşulara gösterdikleri kalpleri gibi berraktır.

Türk çayı sürekli içilebilir. Çay keyfinin bitmesinin imkânı yok, bütün gün boyunca içebilirsiniz. Çayın altı sabahtan akşama kadar her zaman açıktır. Ülkenin dağları, ovaları, doğal güzellikleri ve çalışkan insanları kadar cömert.

Türk çayı müzik gibidir! Müzik kültürü ile yetişmiş ve birçok yetenekli müzisyeni barındıran bir ülkedir Türkiye. (…) Yine de çay bardağına kaşığın temasıyla çıkan çın çın sesi başka hiçbir şeye benzemez. Eğer bu sesin bütün Türkiye’de çayhanelerden, evlerden, vapurlardan, işyerlerinden, ülkenin her köşesinden yükseldiğini hayal ettiğinizde bunu ülkenin milli senfonisi olduğunu da söyleyebilirsiniz.

Türk çayı arkadaş canlısıdır. O hiçbir zaman yalnız içilmez. İlla ki yanınızda biri olmalıdır. Eğer bir Türk sizinle arkadaş olmak istiyorsa ilk teklif edeceği şey çaydır. (…)

Türk çayı sadedir, dolaysızdır. Demokratik bir içecektir, herkes içebilir. Demokratiktir, Atatürk’ün izinde kurdukları ve 88 yıldır yaşattıkları devletleri gibi.

Sadedir, dolaysızdır, kolayca demlenir ve bu yönüyle Türklerin hayatı yaşamak için seçtikleri tarzı yansıtır.  

Çay sade olabilir ama her zaman Türklerin hayat tarzının temelleri olan saygı ve seygiyle ikram edilir.

Türk çayını acelesi yoktur. Yoğun bir günün ortasında asude ve dingin bir iklime çağırır insanı. (…)

Çay, yavaş yeme hareketinin önemli bir üyesidir. Bu yaz Türkiye’de çayı gereğinden biraz daha hızlı içtiğim için birisi tarafından hafifçe azarlandım.

Türk çayı barışçıldır. Bir bardak çay her nereye giderseniz gidin size ikram edilir. Ofislerde, evlerde, işyerlerinde. Size ikram edildiğinde bir barış mesajı ve jestini de size taşır.

13. yüzyılın büyük sufî şairi Rumî’yi hatırlatır. “Gel tanış olalım.  Yavaş yavaş bu çayı içer gibi. Gel şu günün hay huyunu bir kenara koyalım, birbirimizi tanıyalım. Gel bir bardak çay paylaşalım, belki ısınırız onunla ve arkadaşlığımızla. Gel hayatı ısıtalım.” 

Bunun için kitabın adını “Evet, Bir Bardak Daha Çay İsterim” koydum.

 

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 14 Ağustos 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 2 6
2. Trabzonspor 2 6
3. Gaziantep FK 2 4
4. Başakşehir 1 3
5. Alanyaspor 2 4
6. Beşiktaş 2 4
7. Giresunspor 2 3
8. Antalyaspor 2 3
9. Galatasaray 2 3
10. Kayserispor 2 3
11. Fenerbahçe 1 1
12. Konyaspor 1 1
13. Ümraniye 2 1
14. Ankaragücü 2 1
15. Sivasspor 2 1
16. Hatayspor 1 0
17. Karagümrük 1 0
18. İstanbulspor 2 0
19. Kasımpaşa 1 0
Takımlar O P
1. Bodrumspor 1 3
2. Samsunspor 1 3
3. Boluspor 1 3
4. Eyüpspor 1 3
5. Göztepe 1 3
6. Altınordu 1 1
7. Gençlerbirliği 1 1
8. Keçiörengücü 1 1
9. Rizespor 1 1
10. Adanaspor 0 0
11. Bandırmaspor 0 0
12. Erzurumspor 0 0
13. Pendikspor 0 0
14. Tuzlaspor 0 0
15. Denizlispor 1 0
16. Manisa Futbol Kulübü 1 0
17. Sakaryaspor 1 0
18. Ö.K Yeni Malatya 1 0
19. Altay 1 0
Takımlar O P
1. M.City 2 6
2. Arsenal 2 6
3. Brentford 2 4
4. Tottenham 2 4
5. Newcastle 2 4
6. Leeds United 2 4
7. Chelsea 2 4
8. Brighton 2 4
9. Aston Villa 2 3
10. Nottingham Forest 2 3
11. Bournemouth 2 3
12. Fulham 2 2
13. Liverpool 1 1
14. Wolverhampton Wanderers 2 1
15. Leicester City 2 1
16. Southampton 2 1
17. Everton 2 0
18. Crystal Palace 1 0
19. West Ham United 2 0
20. M. United 2 0
Takımlar O P
1. Villarreal 1 3
2. Osasuna 1 3
3. Real Sociedad 1 3
4. Valencia 1 3
5. Celta Vigo 1 1
6. Barcelona 1 1
7. Espanyol 1 1
8. Rayo Vallecano 1 1
9. Almeria 0 0
10. Athletic Bilbao 0 0
11. Atletico Madrid 0 0
12. Elche 0 0
13. Getafe 0 0
14. Mallorca 0 0
15. Real Betis 0 0
16. Real Madrid 0 0
17. Sevilla 1 0
18. Girona 1 0
19. Cadiz 1 0
20. Real Valladolid 1 0
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@