18.03.2020, 14:55 726

DEPREM ÖNCESİ ELAZIĞ FOTOĞRAFLANMALIYDI

Daha çok belediyeler ve resmi kurumlara yeni atanan heyecanlı bürokratlar bu uygulamaya başvururlar.

Göreve geldiklerinde bulundukları hizmet alanlarının önce mevcut halini çekerler ardından tamamladıkları veya değiştirdikleri hizmet alanlarını fotoğraflayarak faaliyet raporlarına “ESKİ HALİ – YENİ HALİ” diye not düşerler.

*

Malum 24 Ocak 2020 tarihinde yaşadığımız depremle sarsıldık.

Şiddetine göre deprem anında yıkılan bina sayısı ile yaşanan can kaybı Allah’ın bir lütfu olarak tezahür etti.

Sayısız hasarlı binalarımız olsa da deprem anında toplamda 4 bina yıkılmıştı.

Enkazlar kaldırılıp hasarlı binaların tespit çalışmalarına başlanmasıyla belirlenen yıkılacak bina sayıları dudak uçuklatan türden oldu.

Bu kadar sayıda binanın yıkılması demek Elazığ’da birçok Mahalle, Sokak ve Caddenin tarihe karışması demekti.

Tarih olan bir şeyin de kayıt altına alınması lazımdı ki ne hikmetse bu hiç birimizin aklına gelmedi.

Hangi Mahallede ne vardı, hangi sokağın yapısı ne idi, hangi caddenin üzerinde neler vardı ve özellikleri nelerdi…

Bütün bunlar gelecek nesillere bir fotoğraf olarak dahi aktarılmayacak şekilde yok olup gitti.

Bugün bile şehrin 40 – 50 yıl önceki halini görmek için ne arşivler karıştırıyoruz da Elazığ’ın birçok eski halini görebilecek bir kare fotoğraf bulamıyoruz.

24 Ocak depreminden sonra yıkılan 4 binanın ardından binlerce ev yıkıldı.

Abdullah Paşa, Mustafa Paşa, Rüstem Paşa Mahallelerinde yeller eserken birkaç bölgede gerçekleştirilen lokal yıkımlar da sokak dokularını hiç etti.

Yıkılan bu mahallelerin kendilerine has özellikleri vardı…

Kiminde çeşmeler, kiminde camiiler, kiminde birçok insanın hafızasından silinmeyen farklı kültürel değerler vardı.

Yok olan bu Mahallelerde geçmişte yaşamış önemli isimlerin hatıraları, tarihe ışık tutan birçok değerimizin yaşamışlıkları ve yaşanmışlıklar vardı.

Sadece Sako Mahallesi bile bu değerlerimiz adına kayıt altına alınmaya değer bir yerleşkeydi.

Şimdiki adı Mustafa Paşa olan Sako Mahallesi denildiği zaman herkes bir dururdu çünkü orası yaşayan bir tarihti.

Zaman zaman oralarda dolaşırken eskileri yad ettiğimizde birbirimize mekansal tariflerde bulunur, anımsadığımız hatıralara dair iç geçirirdik:

Bak şurası merhum Fikret Memişoğlu’nun eviydi.

Şurası Mamoş Türküsünün yazıldığı yer, şu ev Klarnet ustası rahmetli Şükrü ve Mevlüt Canaydın’ların eviydi.

Bu ev Elazığ’da birçok hamamı çalıştıran HAMAMCI PEHO’nun evi…

Şurada manevi önderlerimizden merhum Haydar Baba Hazretleri yaşar halkı irşad ederdi.

Şu ev Harput Turizmin sahibi Kara Ahmet’in eviydi.

Merhum Tayyar Baba hazretleri şu evde yaşardı.

Demirci Sıtkı’nın kaldığı yer şurasıydı.

Şaşmaz’ların evleri şunlardı.

Eski Milletvekillerinden Sanaç’lar şurada otururdu.

Bak şurada kocaman büyük bir havuz vardı.

Terzi Pınarı tam da şuradaydı…

Şurası Cafer’in Bahçesiydi.

Harput’taki Osmanlı Paşası Beggillerin evi burasıydı.

Bunlar ve daha birçok değerleri gezip gördüğümüz yerlerde anımsar hatıralar yad edilirdi.

Yaşayan bir dokuydu bu yerler, deprem sonrası yok oldu.

Mustafa Paşa, namı değer Sako Mahallesi…

Her biri bir değer olanların yerleşkesiydi.

Terzi Müfide, Terzi Ukuş, Dişçi Hayri…

Tulug Fatma, Oyacı Fatma, Natir Fatma teyzelerin oturdukları yerlerdi.

Garo Nene, Kasap Mevlüt, Kel Katip olarak bilinen Sayın Mehmet Ağar’ın Dedesi.

Guyucu Memet, Arabacı Ehmo Dayı, Marangoz Mustafa, Temur Ağa…

Giverik Usta, Serkiz Usta, Nadide Hoca…

Eski Milletvekillerimizden Merhum Mehmet Aytuğ, Yazar – Şair Canani Dökmeci.

Daha nicelerinin mahallesiydi.

Artık saydığımız bu değerlerin mekansal tarifini yapabileceğimiz bir kare fotoğrafımız bile yok.

Zaman zaman esas deprem, deprem sonrası yaşanacaktır bu şehirde derken kastettiklerimizden biri de buydu.

24 Ocak tarihinde yaşadığımız depremde 4 binamız yıkıldı ama koca bir şehri yok eden, geleceğe aktaramayan biz olduk bizler olduk.

Evler yıkılırken hep izledik; “Kim bilir kimin ne hayalleri vardı, ne yaşanmışlıkları vardı bu evlerde” diyerek iç geçirdik ama bu yaşanmışlıkları yok etmeden önce tarihe not düşmeyi bir türlü akletmedik, edemedik.

Önümüzdeki yıllarda mutlaka bir Deprem sergisi yapılacaktır bu şehirde.

Lakin şehrin 24 Ocak öncesine ait bir tablo kuvvetle muhtemel olmayacaktır bu sergide.

Olsa bile yıllar öncesi çekilen resimler olacaktır.

Oysa 24 Ocak’ta sadece 4 binamız yıkılmış ve binlerce binanın yıkılması ön görülmüştü.

Keşke bu öngörülerle birlikte şehrin son kez bir görüntüsü alınıp arşivlenerek tarihe not düşülseydi.

En önemlisi de birkaç yıl sonra yenilenecek olan Elazığ’da fotoğraflara bakarak ESKİ ELAZIĞ – YENİ ELAZIĞ mukayesesini yaparak geçmişi yad etme şansımız olsaydı.

Yorumlar (1)
Eray 2 yıl önce
Google Street daha önce tüm şehri ülkeyi cadde ve sokak olarak 360° fotoğrafladı. Ordan bulabilirsiniz eski halini
Namaz Vakti 14 Ağustos 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 2 6
2. Trabzonspor 2 6
3. Gaziantep FK 2 4
4. Beşiktaş 2 6
5. Başakşehir 1 3
6. Alanyaspor 2 3
7. Giresunspor 2 3
8. Antalyaspor 2 3
9. Galatasaray 2 3
10. Kayserispor 2 3
11. Fenerbahçe 1 1
12. Konyaspor 1 1
13. Ümraniye 2 1
14. Ankaragücü 2 1
15. Sivasspor 2 1
16. Hatayspor 1 0
17. Karagümrük 1 0
18. İstanbulspor 2 0
19. Kasımpaşa 1 0
Takımlar O P
1. Bodrumspor 1 3
2. Samsunspor 1 3
3. Boluspor 1 3
4. Eyüpspor 1 3
5. Göztepe 1 3
6. Altınordu 1 1
7. Gençlerbirliği 1 1
8. Keçiörengücü 1 1
9. Rizespor 1 1
10. Adanaspor 0 0
11. Bandırmaspor 0 0
12. Erzurumspor 0 0
13. Pendikspor 0 0
14. Tuzlaspor 0 0
15. Denizlispor 1 0
16. Manisa Futbol Kulübü 1 0
17. Sakaryaspor 1 0
18. Ö.K Yeni Malatya 1 0
19. Altay 1 0
Takımlar O P
1. M.City 2 6
2. Arsenal 2 6
3. Brentford 2 4
4. Tottenham 2 4
5. Newcastle 2 4
6. Leeds United 2 4
7. Chelsea 2 4
8. Brighton 2 4
9. Aston Villa 2 3
10. Nottingham Forest 2 3
11. Bournemouth 2 3
12. Fulham 2 2
13. Liverpool 1 1
14. Wolverhampton Wanderers 2 1
15. Leicester City 2 1
16. Southampton 2 1
17. Everton 2 0
18. Crystal Palace 1 0
19. West Ham United 2 0
20. M. United 2 0
Takımlar O P
1. Villarreal 1 3
2. Osasuna 1 3
3. Real Sociedad 1 3
4. Valencia 1 3
5. Celta Vigo 1 1
6. Barcelona 1 1
7. Espanyol 1 1
8. Rayo Vallecano 1 1
9. Almeria 0 0
10. Athletic Bilbao 0 0
11. Atletico Madrid 0 0
12. Elche 0 0
13. Getafe 0 0
14. Mallorca 0 0
15. Real Betis 0 0
16. Real Madrid 0 0
17. Sevilla 1 0
18. Girona 1 0
19. Cadiz 1 0
20. Real Valladolid 1 0
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@