banner74

Alerjisi Olanlar Tozlu ve Polenli Ortamdan Uzak Durmalı

Tamer ÖREN - Alerjik rinitli kişilerin tozlu ve polenli ortamlarda bulunmaması gerektiğini  Prof. Dr. Erol KELEŞ “ Eğer bireyler bu tür ortamlarda bulunmak zorunda kalırlarsa maske kullanmalılar” dedi.

ELAZIĞ GÜNCEL 04.05.2019, 15:31 05.05.2019, 19:39 Günışığı Gazetesi
799
Alerjisi Olanlar Tozlu ve Polenli Ortamdan Uzak Durmalı

İlkbahar mevsiminde olmamız sebebiyle mevsimsel alerjik rinit halk arasında bilinen adıyla bahar nezlesi şikayetleri artarken   Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyelerinden  Prof. Dr. Erol KELEŞ hocamızla  alerjinin belirtilerini ve tedavi yöntemlerini konuştuk.

Hocam İlk Olarak  Alerji Nedir?

Alerji, tıbbi olarak normalde zararsız olan maddelere karşı başka insanların göstermediği şekilde bağışıklık sisteminin o kişide farklı ve aşırı reaksiyon göstermesi olarak tarif edilebilir. Bağışıklık sistemini uyaran ve alerjiye neden olan maddelere ise alerjen denilir.

Bağışıklık sistemi, vücuda giren alerjen ile ilk karşılaştığında hiçbir klinik bulgu ortaya çıkmaz, çünkü henüz bu maddeye karşı özel antikorlar üretilmemiştir. Alerjenle ilk temasta bu özel antikorlar üretilir, ancak ikinci temasta bağışıklık sistemi tepki verir ve böylece alerji belirtileri ortaya çıkar.

Alerjen nedir?

Polenler, gıdalar, mantar, toz, hayvan tüyleri, kimyasal maddeler, bazı ilaçlar ve çevresel iritanlar alerjik reaksiyonlara neden olabilecek alerjenler arasındadır. Bilinen ve en sık karşılaşılan alerjen; polenler, hayvan tüyü, ev tozu-akarlar, küf mantarları ve özellikle suni katkı maddesi içeren gıdalardır.

Alerjik Rinit Tipleri nelerdir?
 

Alerjik rinit genellikle alerji yatkınlığı olan, atopik olarak adlandırılan kişilerde görülür. Ailesinde alerjik hastalık öyküsü olan kişilerde de alerjik rinit görülme sıklığı artar. Hastalık semptomları genellikle 40 yaşından önce görülür, yaş ilerledikçe şikâyetler azalır. Alerjik rinit olguların %80'i 20 yaş altında ortaya çıkar. Çocukluk çağında alerjik rinit erkeklerde kızlara göre daha sık görülmekte iken, erişkin çağda bu oran eşitlenir ve hatta kadınlarda daha sık görülür.

Son 40 yılda alerjik rinit görülme sıklığının artışının nedenleri olarak değişen hayat tarzı, alerjenle karşılaşmada artış, hava kirliliği, diyet değişikliği, enfeksiyonların azalması, stres ve sigara dumanına maruz kalma gibi faktörler sayılabilir. Alerjik rinit iki klinik formda görülebilir.


Mevsimsel alerjik rinit: Alerjik rinitli hastaların yaklaşık % 75’ini oluşturan mevsimsel alerjik rinit, daha çok ilkbahar ve sonbahar aylarında görülür. Bitkilerin döllenme saatlerinde açık havada uzun süre maruz kalındığında yoğun olarak yaşanır.

Yıllık rinit: Toz, mantar sporları, kedi, köpek ve kemirgen gibi hayvanlardan deri parçacıkları gibi çok farklı nedenlerle ortaya çıkar.

Alerjik Rinitin Belirtileri Nelerdir?

Alerjik rinitli hastalar hekime daha çok;                Hapşırık, burun akıntısı, burun tıkanıklığı, burun kaşıntısı şikayetleri ile başvururlar. Ayrıca geniz akıntısı, öksürük, halsizlik, koku almada güçlük şikayetleri de görülebilir. Bazı hastalarda damak ve kulak içinde kaşıntı görülebilir.

                Bu şikayetlere gözlerde kaşıntı, sulanma ve kızarıklık eşlik edebilir. Sürekli ağız solunumuna bağlı olarak daha çok çocuklarda yüksek damak ve diş bozuklukları oluşabilir. Alerjik rinitte şikayetler çift taraflıdır. Kaşıntı nedeniyle sık sık elleriyle burunlarını yukarıya doğru itme hareketi (alerjik selam) ve buna bağlı burun ucunda yatay çizgi oluşumu ile beraber gözaltlarında görülen ödem, hafif koyu renk değişikliği ve uzun ipeksi kirpikler alerjik rinitin tipik bulgularıdır. Tedavi edilmeyen hastalarda rahat nefes alamama nedeniyle uyku bozuklukları görülebilir.

Çocuklarda; dikkat eksikliği, konsantrasyon bozukluğu, sınav başarısızlığı ve özgüvende azalma olabilir. Erişkinlerde; anksiyete, depresyon, akademik performansta ve iş üretkenliğinde azalma bunların sonucunda da yaşam kalitesinde düşme görülebilir.

Alerjik Rinit Ve Nezle Arasındaki Fark  Nelerdir?

Her ne kadar belirtileri birbirine benzese de nezle ve rinit farklı durumlardır. Ayırt etmenin birkaç yolu vardır. Eğer ateşiniz yoksa ve sıvı şeklinde bir burun akıntınız varsa alerjik rinit daha öncelikli düşünülmesi gereken bir hastalık olmalıdır. Ancak burun akıntısı sarıysa, vücutta ağrı varsa ve düşük de olsa bu belirtilere ateş eşlik ediyorsa bu durum nezle olabilir. Ayrıca bu durum bir haftadan daha uzun süredir devam ediyorsa alerjik bir durumu düşünmek daha doğru olacaktır.

Alerjik Rinitin Tanısı

Hastanın hekime anlatmış olduğu hikaye alerjik rinit tanısında en önemli veridir.  Hekimlere alerjik rinit tanısı koymada; alerjik rinit tanısı için belirtilerin hangi mevsimde, ne ile karşılaşıldığında, nasıl ortaya çıktığı, nelerin tetiklediği ve hangi mevsimde ortaya çıktığı önemlidir.

Muayenede; hastanın burun-boğaz mukozası ve kulak muayenesi önemlidir. Burun muayenesinde burun iç yüzeyinin soluk ve burun etlerinin şiş olarak görünmesi önemlidir. Hastaların muayenesinde koyu ve yapışkan burun akıntısı görülebilir. Ağız içinden bakıldığında geniz akıntısı ve farenjit bulguları görülebilir.

Alerjik rinit tanısı için deriye uygulanan alerji testleri en sık kullanılan yöntemler arasındadır. Kan veya deriden yapılan alerji testleri ile rinite neden olan alerjik ajan ortaya çıkarılabilir. Ancak testlerin sonuçları negatif olsa bile, hastada görülen belirtilerle de teşhis konulabilir. Hastada alerji testlerinin negatif çıkması alerjik rinit olmadığı anlamına gelmez. Çünkü doğada alerjen sayısı çok fazladır ve giderek artmaktadır.

Radyolojik görüntüleme tetkikleri normal şartlarda gerekli değildir, tedavinin başarısız olduğu veya alerjik rinit dışında bir hastalık düşünüldüğünde yapılabilir.

Alerjik Rinitin  Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Alerjik rinitli hastaların tedavide bilmesi gereken; Alerjik rinitin tedavisi şikâyetlerin giderilmesine yönelik olduğu ve hastalığın bu tedavi ile ortadan kalkmayacağı olmalıdır. Alerjik rinitin tedavisinde bulguları tetikleyen alerjenlerden kaçınma ve ilaç tedavisi esastır. Hastanın şikâyetleri bu şekilde kontrol altına alınabilir. En sık kullanılan ilaçlar; alerjenin etkisini azaltan antihistaminikler ve kortizon içeren burun spreyleridir. Alerjik rinitin tedavisinde hekim tarafından, antihistaminik denilen ve alerjenle karşılaşıldığında olaya neden olan madde salınımını engelleyen ilaçlar kullanılır. Bunlar genellikle de çok faydalıdırlar. Alerjene maruz kalmadan önce kullanıldığında etkileri daha iyidir. Özellikle kaşıntı, akıntı ve hapşırma gibi belirtilerin giderilmesinde etkilidirler. Ayrıca burun iç yüzeyindeki şişliği azaltan ilaçlar da tedavide kullanılmaktadır. Yaygın olarak kullanılan bir diğer seçenek ise kortizon içeren burun spreyleridir. Spreylerde bulunan kortizon sadece burun bölgesine uygulandığından yan etkisi yok denecek kadar azdır. Burun yıkama gibi tedaviye yardımcı önlemlerin de faydası vardır.

Ancak tüm bu ilaçlar, hekim tarafından hastalığın şiddeti ve hastanın durumu değerlendirilerek verilmesi gerekir. Hastalığın medikal tedavisi aynı zamanda çevre kontrolü danışmalığını da kapsamalıdır.

İlaç tedavisi yanında etkinliği kanıtlanmış diğer bir tedavi alerjen ile aşı tedavisi (immünoterapi)’dir. Alerjen immünoterapi, yöntemi bu uygulama için uygun şartları ve alerjileri olan bireylerde, kişiye özel olarak belirlendiğinden mutlaka uzmanlarca yapılmalıdır. Alerjik rinit şikâyetlerinin düzelmesini sağlayan alerjen immünoterapi bazı hastalarda astım gelişimini de önleyebilir.

Tedavinin ana esasları alerjen uyaranlarla temasın kesilmesi, ilaç tedavisi olmakla birlikte; alerji nedeniyle oluşan burun eti ve sinüzit, polip gibi sorunlara yönelik olarak cerrahi tedavilerin (konka cerrahisi, sinus cerrahisi) de uygulanması gerekli olabilir. Burun hava akımını tıkayan ödemli ve polipleşmiş dokuların cerahi yöntemlerle giderilmesi ile alerjen ve mukoza teması azalmakta, alerjenin mukusla birlikte akarak elimine edilmesi kolaylaşmaktadır. Yaşam kalitesindeki artışın yanı sıra alerjik yakınmalarda da belirgin azalma sağlanabilmektedir. Burunda alerjik et (polip) gelişmesi durumunda cerrahi tedavilerin tekrarlanması gerekebilir.

Hocam Son Olarak Alerjik Rinitli Kişilere Ne Tür Tavsiyelerde Bulunursunuz?

Alerjik rinitli kişilerin tozlu ve polenli ortamlarda bulunmaması, eğer bulunmak zorunda kalacaklarsa maske kullanmaları gerekir.

Polenlerin uçuştuğu mevsimlerde kapı ve pencereler kapalı tutulmalıdır. Özellikle kaloriferli evlerde kuru ev havası alerjik rinitin kötüleşmesine neden olabileceğinden, evde hava nemlendiricileri kullanılmalıdır. Oda havasının temizliğine dikkat edilmelidir.

Evde hayvan ve bitki beslemekten kaçınılması gerekir. Tüylü ve yünlü battaniyeler yerine pamuklu ve sentetik olanları tercih edilmelidir. Toz barındırabilecek tarzda kilim, halı gibi ev eşyaları kullanılmamalıdır. Mobilyalar haftada iki defa temizlenmelidir. Alerjisi olanlar mümkünse temizlik yapmamalı, yapmak zorunda iseler temizlik sırasında ve sonrasında 15 dakika maske takmalıdırlar. Hastanın yatak odasındaki yatak, yastık ve yorgan alerjen geçirmeyen kılıflar ile kaplanmalıdır. Eğer yatak eski ise değiştirilmesinde yarar vardır. Yatak takımları ev tozu akarları ve yumurtalarını öldürmek amacı ile her hafta 60 derecede yıkanmalıdır. Çocuklar tüylü oyuncaklarla uyumamalıdır. Genel sağlık kurallarına uyulmalı, egzersiz yapılmalı, sigara içilmemeli, dengeli beslenmelidir.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 27 Kasım 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 13 33
2. Hatayspor 13 26
3. Konyaspor 13 26
4. Alanyaspor 13 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Karagümrük 13 22
7. Başakşehir 14 22
8. Galatasaray 13 21
9. Beşiktaş 13 20
10. Adana Demirspor 14 20
11. Altay 14 17
12. Kayserispor 13 16
13. Antalyaspor 13 15
14. Gaziantep FK 13 15
15. Sivasspor 13 13
16. Giresunspor 13 13
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 13 12
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 13 7
Takımlar O P
1. Ümraniye 12 27
2. Ankaragücü 13 27
3. Eyüpspor 13 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. Tuzlaspor 12 20
7. Kocaelispor 12 20
8. İstanbulspor 12 19
9. Adanaspor 13 18
10. Gençlerbirliği 13 17
11. Samsunspor 12 16
12. Bursaspor 13 14
13. Denizlispor 12 14
14. Menemenspor 12 14
15. Manisa FK 14 14
16. Boluspor 12 13
17. Ankara Keçiörengücü 12 10
18. Altınordu 13 10
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 12 29
2. Man City 12 26
3. Liverpool 12 25
4. West Ham 12 23
5. Arsenal 12 20
6. Wolverhampton 12 19
7. Tottenham 12 19
8. M. United 12 17
9. Brighton 12 17
10. Crystal Palace 12 16
11. Everton 12 15
12. Leicester City 12 15
13. Southampton 12 14
14. Brentford 12 13
15. Aston Villa 12 13
16. Watford 12 13
17. Leeds United 12 11
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 12 8
20. Newcastle 12 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 13 30
2. Real Sociedad 14 29
3. Sevilla 13 28
4. Atletico Madrid 13 26
5. Real Betis 14 24
6. Rayo Vallecano 14 23
7. Barcelona 13 20
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Osasuna 14 19
10. Valencia 14 18
11. Espanyol 14 17
12. Villarreal 13 16
13. Mallorca 14 15
14. Deportivo Alaves 13 14
15. Celta de Vigo 14 13
16. Granada 14 12
17. Cádiz 14 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 14 9
20. Levante 14 7
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@