ELAZIĞ TKDK TÜRKİYE ÜÇÜNÇÜSÜ

RÖPORTAJ: GÜLÇİN TURGUT - Elazığ'da 2013 yılından buyana hizmet veren Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK), 8 yılda toplam 419 yatırıma 275 Milyon Lira hibe desteği verdi. Türkiye genelinde Ankara ve Konya'dan sonra en çok hibe veren üçüncü il olan Elazığ TKDK, doğrudan ve dolaylı olarak 10 Bin'e yakın kişinin istihdam edilmesine katkı sağladı.

ELAZIĞ GÜNCEL 03.01.2021, 11:55 03.01.2021, 13:53 Günışığı Gazetesi
687
ELAZIĞ TKDK TÜRKİYE ÜÇÜNÇÜSÜ

Elazığ'da başarılı hizmet veren kurumlar arasında yer alan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK), Avrupa Birliği Bütçesinden karşılanan hibeleri yatırımcıların hizmetine sunmaya devam ediyor.  2013 yılından buyana Elazığ’da hizmet veren TKDK, bugüne kadar 16 ana kalemde 419 projeye 275 Milyon Lira hibe desteği verdi.

Türkiye genelinde Ankara ve Konya'dan sonra en çok hibe veren üçüncü il olan Elazığ TKDK,  verdiği desteklerle kent ekonomisine canlılık kazandırırken, istihdama büyük katkı sundu. 

TKDK Elazığ İl Koordinatörü Sertaç Yılmaz, Gazetemize yaptığı özel açıklamada Kurum ve personelin gayretli ve fedakarca çalışmaları neticesinde başarıya ulaştıklarını anlattı.

Yılmaz, şimdiye kadar 65 süt üretim tesisi, 46 besi çiftliği, 160 kanatlı et üretim tesisi, 8 süt işleme tesisi,1 süt toplama tesisi, 10 kırmızı et işleme tesisi, 1 su ürünleri işleme tesisi, 6 soğuk hava deposu, 7 bitkisel üretim işleme ve pazarlama, 27 arıcılık projesi, 21 zanaatkarlık desteği, 19 kırsal turizm, 22 su ürünleri üretim tesisi ve 22 de yenilenebilir enerji tesisi projesine destek verdiklerini kaydetti.

Elazığ’da hayata geçirilen 419 projenin toplam maliyetinin 600 milyon lira olduğunu bunun 275 milyon lirasının hibe olarak yatırımcıya verildiğini ifade etti. 

TKDK Elazığ İl Koordinatörü Sertaç Yılmaz ile yaptığımız röportaj şöyle;

Sayın Yılmaz, TKDK'nın görev ve sorumlulukları nelerdir? TKDK ne iş yapar ?  Elazığ'da ne zaman hizmete başladı?

“TKDK kısa adı.  Uzun adı Tarım ve Kırsal Kalkınma Destekleme Kurumu. İdari ve mali özelliklere sahip Tarım ve Orman Bakanlığının ilgili kuruluşu olarak geçiyor, direk bakanlığa bağlı olarak çalışıyoruz. Kedimize ait bütçemiz, ödemelerimiz var. Biraz daha farklı özel bir kurum havasındayız. Biz Avrupa Birliğinin IPARD fonu dediğimiz üye ve Potansiyel aday ülkelerin vermiş olduğu IPARD fonunun  Türkiye deki tek kullanmaya yetkili kurumuz. Avrupa Birliği Tarafından akredite edilmiş bir kurumuz. Biz 2012 yılında Elazığ'da faaliyete başladık. Bu arada proje kabulü yapmıyorduk, sadece 2012 yılında binamızı tuttuk. Biz personel olarak eğitimden geçtik. Bende 2012 yılından beri kurum personeliyim, Bu eğitimler sonunda 2013 yılının başında Avrupa Birliğinin denetimine girdik. Elazığ olarak başarılı bir şekilde akreditemizi aldık.2013 yılının ortalarına doğruda çağrı ilanına çıktık, proje kabulüne başladık. Bizden önce 8 tane çağrıya çıkılmıştı, biz IPARD 1 dediğimiz 2016 kadar uyguladığımız IPARD 1 döneminin 9.  çağrısıyla beraber sisteme dahil olduk. ilk projemizi  almaya başladık. Destek verdiğimiz sektörler IPARD 1'de farklıydı, IPARD 2'de faklı. 2016 'dan sonra  bu döneme kadar olan zamana da IPARD 2 diyoruz. IPARD 2'de bir kaç eklemeyle yeni sektörlere de destekler verdik ama genel olarak 16 ana kalemde desteklerimiz var. Bunlar mesela tarımsal işletmelerin fiziki varlıklarına yönelik yatırımalar üst başlığında; küçük baş, büyük baş, besi, süt, kanatlı kanatlının içerisinde broyler dediğimiz tavuk yetiştiriciliği, yumurta yetiştiriciliği, hindi ve kaz yetiştiriciliğine destek veriyoruz. Daha sonra 103 tedbiri ana başlığı altında tarımsal işletmelerin pazarlanması ve işlenmesine işlenmesine yönelik yatırımlar kapsamında, yine kırmızı et işleme tesislerine, beyaz et ve kırmızı et kesimhanelerine, süt toplama merkezlerine, süt ürünlerinin işlenmesi tesislerine, soğuk hava depolarına, su ürünlerinin işlenmesine ve paketlenmesine destek veriyoruz.  Bir de çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirme tedbiri ana başlığı altında 7 tane alt sektöre destek veriyoruz. Bunlardan ilki bitkisel üretim dediğimiz, bunun içerisinde seracılık faaliyetleri, tıbbi aromatik bitki ve süs bitkilerinin ve fide yetiştiriciliğinin desteklenmesine destek veriyoruz. Arıcılığa destek veriyoruz. Arıcılık ürünlerinin işlenmesine, paketlenesine, kovan ve makine alımına destek veriyoruz. Yöresel ürünler ve zanaatkarlık adı altında hem unutulmaya yüz tutmuş el emeği küçük mikro çapta yapılan işletmelere destek veriyoruz. Bunun yanısıra Elazığ’ımızın da içinde olduğu orcik, pekmez, dut işleme, paketleme tesislerine destek veriyoruz. Unlu mamuller üretimine destek veriyoruz. Yine kırsal turizm ve rekreasyonel faaliyetleri adı altında kırsalda yapılması şartıyla 25 odaya kadar otel yapımına destek veriyoruz. Restoran, kafeterya veya rekreasyon alanlar dediğimiz yüzme havuzları, yürüyüş parkurları gibi sektörlere destek veriyoruz. Alabalık üretimine destek veriyoruz. Yine yenilenebilir enerji sektörüne destek veriyoruz. Özellikle iş dünyasına çok ciddi katkısı oluyor bunun. Güneş enerjisi desteği veriyoruz. Son olarak da üretici örgütleri dediğimiz kooperatiflere, birliklere yönelik makine parkları sektörüne destek veriyoruz.”

Hangi sektörler ne kadar hibe alıyor?

“Bütün desteklerimizin kendine özel şartları var. Başvurusu ayrı, yaşına göre, statüsüne göre, gerçek kişi mi, tüzel kişi mi? gibi statüye göre hibe oranlarımız değişiklik gösteriyor. Mesela çiftlik faaliyetleri yüzde 55 hibe alıyor. Herhangi bir fark yok hibe oranlarında. Yüzde 55 hibe veriyoruz. İşleme sektörüyle ilgili kırmızı et veya beyaz et işleme, süt işleme, soğuk hava depolarına yüzde 40 heba veriyoruz. Kooperatifler veya birlikler eğer başvurursa bu oran yüzde 50 oluyor. Kooperatifler ve birlikler her sektörde yüzde 10 fazla hibe alıyor. Hayvancılıkta hibe oranlarımız değişiyor. Yüzde 55 baz oranla başlıyor. Eğer gerçek kişi gerekli şartları sağlıyorsa ve 40 yaşın altındaysa bu hibe oranı yüzde 65'e kadar çıkıyor. Ama tüzel kişi başvuru yaptığı zaman yüzde 55'ten faydalanıyor. Bu desteklerden hariç bütün yatırımlarda yüzde 18 de KDV muafiyeti sağlıyoruz. En büyük avantajımız ve vatandaşa da cazip gelen kısmı burası.”

TKDK herhangi bir müdürlüğe bağlı mıdır?

“Kurumumuz direkt bakanlığa bağlı olarak çalışıyor. Bakanlığımızın belirlediği prosedür çerçevesinde hareket ediyoruz.”

Her isteyen destek alır mı? Verdiğiniz destekler gerçek hedefine ulaşıyor mu? Bunun kontrolünü sağlıyor musunuz?

“Bahsettiğimiz bütün oranlar yüzde 50'den yüzde 70'e kadar çıkan oranları biz hibe olarak kullandırıyoruz. Bunun karşılığında yatırımcı bizden parayı aldıktan sonra biz 5 yıl içerisinde en az 3 defa kontrol yapıyoruz. Bu kontrolde bizden aldığı makine, ekipmanı bir yere satamaz, kiralayamaz, işletmeyi kimseye devredemez. Destek verdiğimiz yatırımcı 5 yıl boyunca aynı şekilde yatırımına devam etmek zorunda. Tek şartımız 5 yıl boyunca imzaladığımız sözleşmeye iki tarafın da uyması. Sözleşmeye uygun hareket etmesi. 5 yıl sonra kendisi ister işini büyütür, ister işletmeyi satar, kiralar. Ama 5 yıl boyunca imzaladığımız sözleşmeye uygun hareket etmek zorunda.”

Yatırımcı desteği ne zaman alabilir?

“Biz yılın her döneminde, her ayda proje kabul eden bir kurum değiliz. Avrupa Birliği ve Bakanlığımızın karşılıklı görüşmeleri neticesinde çağrıya çıkacağımız dönemler belirleniyor: biz önceden duyurusunu yapıyoruz. Mesela geçtiğimiz 2 hafta önce ön çağrı ilanı yaptık. Ocak ayında çağrıya çıkacağımızı söyledik. Hangi tedbirler olduğu belli ama detaylar çok belli değil. Ocak ayında bu çağrıya çıkacağız. 101 dediğimiz tarımsal işletmelerin fiziki varlıklarına yönelik yatırımlar (küçükbaş, büyükbaş, besi, süt, kanatlı tesislerine) ve 103 dediğimiz işleme tesislerine destek vereceğiz. Ama şuanda detayları belli değil. Ocak ayı içerisinde bunları duyuracağız. Yatırımcılarımıza ulaşıp bu çağrı döneminde bizlere proje sunmasını isteyeceğiz. Projeler geldikten sonra bu projeleri incelerken bunlar sözleşmeye bağlanacak, yatırımlara başlanacak biz ardından bir çağrıya daha çıkacağız. Çağrıya çıktıktan sonra yaklaşık 2 ay bir zaman veririz yatırımcıya. 2 ay içerisinde yatırımcı projesi ile ilgili hazırlıkları yapar. 2 ay yeterli bir zamandır. Biz projeleri inceledikten sonra tekrar ardından bir daha çağrıya çıkarız.”


Şimdiye kadar verdiğiniz destekleri açıklar mısınız?

“Faaliyete başladığımız 2013 yılından bugüne kadar ödediğimiz hibe tutarı 275 Milyon lirayı buldu. 275 Milyon Lira çok ciddi bir rakam. Bu sadece bizim ödediğimiz hibe tutarı. Bunun karşılığında Elazığ'da yaklaşık 600 Milyon Lira gibi bir rakam yatırım olarak yapıldı. Biz bunun 275 Milyonunu hibe olarak ödedik.

Türkiye genelinde en fazla hibe ödeyen üçüncü il biziz. 2013 yılından bugüne kadar en fazla hibe ödeyen üçüncü iliz. Birinci sırada Ankara var. İkinci sırada Konya var. Biliyorsunuz buralar ticaretin ve hayvancılığın merkezleri. Buna rağmen üçüncü sırada Elazığ, daha çok potansiyeli olan illeri geçerek üçüncü sırada yer aldı.

Burada önemli bir nokta şu var; Bizden önce 8 tane çağrıya çıkılmıştı. Biz 2013 yılında hizmete başladığımızda 9. çağrıyla beraber sisteme dahil olduk. Yani birçok birinci faz ili de geride bırakarak bu paraları ödedik. Ciddi manada bizi üst seviyelere taşıdı.

Ayrıca şimdiye kadar destek verdiğimiz işletmelerde yaklaşık 3 bin kişi istihdam sağlandı. Bunun yasıra bir de dolaylı olarak istihdama katkımız var. Yani bizim destek verdiğimiz projelerin yüzde 90'ı Elazığ firmalarından iş yapıyorlar. Dolaylı olarak bir çok sektör bu projelerden katkı sağlamış oldu. direkt istihdam haricinde bir de dolaylı istihdama çok ciddi şekilde katkı verdik. Piyasaya hareketlilik kazandırdık.

Şimdiye kadar destek verdiğimiz 65 tane süt üretim tesisi dediğimiz süt ahırı var. 46 tane besi çiftliği var. 160 tane kanatlı et üretim tesisi var. 8 tane süt işleme tesisi desteğimiz var. 1 tane süt toplama tesisine destek verdik. 10 tane kırmızı et işleme tesisine destek verdik. 1 tane su ürünleri işleme tesisine, 6 tane soğuk hava deposu, 7 tane bitkisel üretim işleme ve pazarlama, 27 tane arıcılık projesi. 21 tane zanaatkarlık desteği, 19 tane kırsal turizm desteği. Bunun 4 tanesi otel. 15 tanesi restoran ve kafeterya. 22 tane su ürünleri üretim tesisi ve 22 tane de yenilenebilir enerji tesisine destek verdik.”

Son olarak yatırımcıya özellikle aktarmak istediğiniz bir notunuz var mıdır?

“Vatandaş geldiği zaman eğer kafasında bir şey yoksa, ne yapacağını bilmiyorsa, sadece 'hibe var burada, ben bu işe gireyim' diyorsa bu işlere girmesinler. Çünkü bu fikirde gelen yatırımcılar genelde hep kaybettiler. Biz 5 yıl boyunca aynı şartlara sahip bir şekilde işletmenin devamını istiyoruz. Vatandaş batmayacak. Zaten proje aşamasında batmayacağını, bu işi yürütebileceğini bize iş planında açıklıyor. Finansal analizleri, planlamasını iyi yapması lazım: ne üretecek? Ne kadar üretecek? Ne kadarını satacak? Maliyeti ne olacak? İş planında bunları anlatıyor. 5 yılın sonunda o işletmenin sürdürülebilir yatırım olması lazım. İş planında bunu bize kanıtlaması lazım. Zaten belge üzerinde kanıtlayamıyorsa proje reddediliyor. Ama rakamlar üzerinde bazı değerleri fazla gösteriyorlar. O da kendini kandırmak oluyor. Biz 5 yıl boyunca 419 tane projeye 600 Milyon lira gibi bir yatırım yapıldı. bunun 275 Milyon TL'si hibe olarak ödendi. Ama 419 tane proje şuanda hepsi çok net bir şekilde sözleşmeye uygun hareket etmiyor maalesef. Biz de bunları sözleşmeye aykırı davrandığı için belli bir yere kadar idare edebiliyoruz, kendimizi riske atıyoruz. Verdiğimiz parayı geri alıp üreticiyi zor durumda bırakmayalım. Çünkü aldığımız parayı Avrupa Birliğine iade ediyoruz. Hal böyle olunca mümkün olduğu kadar bekliyoruz. Ama hala faaliyete geçmiyorsa bu yatırımın sürdürülebilir olması için diğer yatırımcılarla görüşmelerimiz oluyor. Bunlardan da netice alamazsak sözleşmeyi feshedip verdiğimiz parayı geri almanın yoluna gidiyoruz. Şimdiye kadar 8 tane projeyi geri alım yaptık. Bizim için önemli destek verdiğimiz yatırımlar ne kadar devam ediyor. O yüzden gelen yatırımcının fikrinin net olması gerekiyor. ARGE çalışmasını yapıp, önümüzdeki 5 yılın planını yapıp bize gelmesi gerekiyor. Biz sürdürülebilir yatırımlar istiyoruz. Hibeyi aldıktan sonra bir yıl, iki yıl yaparım andan sonra boş bırakırım mantığı bizde yok.”

DOLANDIRICILARA DİKKAT!

“Muhakkak TKTD kültürü ve proje kültürü oluştu. İnsanlar TKKD'dan haberdar. Ama sağda solda zaman zaman duyuyoruz. En doğru bilgiyi buradan alırlar. Bizim görevimiz bu bilgileri vermek: bazen zaman zaman dolandırıcılık iddiaları oluyor, TKDK'dan telefon geliyor, 'TKDK'dan projeniz geçmiş, 600 Lira para verin, gidin şu belgeleri verin' gibi dolandırıcılık olayları oluyor. Hem bunların önüne geçmek adına hem de yatırımcıya en doğru bilgiyi vermek adına muhakkak yatırım fikri olan herkesi TKDK'ya bekliyoruz. Gelsinler birinci ağızdan bilgi alsınlar. Burada her türlü bilgiyi, en kolay şekilde, ücretsiz şekilde alabilirler.”

BU YIL 20 MİLYON LİRA’YI AVANS OLARAK KULLANDIRDIK

“2020 yılında TKDK'nın şöyle bir pozisyonu oldu. 24 Ocak depreminden sonra biz çağrı dönemindeydik. Çağrı sürecini 45 gün kadar öteledik. O dönem çok fazla proje alamamıştık. Ardından Temmuz ayında biz toplam yatırım tutarı 143 milyon lira olan 96 tane proje kabulü yaptık. Bu 96 projenin 65 tanesinin sözleşmesini imzaladık. Bu da TKDK tarihinde bir rekordur, bir ilktir. Çok hızlı bir zamanda 65 projenin incelemesini bitirdik, bunları hemen sözleşmeye bağladık. Bunda acele etmemizin sebebi şuydu. Avans sistemi dediğimiz bir sistem çıktı. Yani yatırımcı bize projesini sundu, onayı aldı, sözleşmeyi imzaladı. Teminat mektubu getirmesi karşılığında bizden alacağı paranın yüzde 50'sini avans olarak şimdiden verme imkanımız oldu. Bu sene biz 20 Milyon Liranın üzerinde bir rakamı avans olarak kullandırdık. Son imzaladığımız projelerde çok ciddi şekilde güneş enerjilerine talep geldi. Organize sanayi bölgesindeki yatırımcılarımız güneş enerjisi desteklerinden faydalandılar.”

PAYDAŞ KURUMLARIMIZDAN DA DESTEK GÖRDÜK

“Bizim özel bir yapımız var. Kamu kurumuyuz ama bizde mesai kavramı yok. Pandemiye rağmen biz son bir aydır Cumartesi pazar özel izin alarak çalışmak durumunda kaldık. Allah'a şükür bunun meyvesini alıyoruz. Verilen hibelerden en fazla faydalanan üçüncü il Elazığ oldu. Elazığ'ın adını bu şekilde duyurmanın bize vermiş olduğu bir manevi hazzı var. Yoksa biz başarıdan prim usulü çalışan kurum değiliz. Biz devlet personeliyiz. Arkadaşları motive edecek tek şey yapmış olduğu başarı Elazığ'ın bu desteklerden en fazla faydalanması. Bunun yanısıra diğer kurumların da bize çok ciddi katkısı var. İl özel idaresi, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Tapu ve Kadastro Müdürlüğü, defterdarlık bizim en büyük paydaşlarımızdan bir tanesi. Hepsinde şu hassasiyet var. Bu paralar Avrupa Birliğinden geliyor. Kullandıramazsak geri iade olacak. Ama bizim insanımız daha fazla faydalansın. Hepsinde bu bilinç var. Olaya bu gözle bakıyorlar.  Bu noktada kurumlarımız gerekli hassasiyeti gösteriyorlar.”

İL YÖNETİCİLERİNE TEŞEKKÜR

“İlimizin idari, mülki amiri sayın Valimiz geldiği günden beri yatırımları takip ediyor. Bilgi notlarını istiyor. Bunların takibini yapıyor Milletvekillerimiz ilk baştan beri bürokratik manada sıkıntıya 6düştüğümüz anlarda çok ciddi katkılarını gördük. Sizlerin huzurunda kendilerine teşekkür ediyorum. Ama dediğim gibi arkadaşlarımın emeği burada çok büyük. Arkadaşlarımın gayreti bizi de gayrete getiriyor. Ekonomiye ciddi manada bir canlılık katıyoruz.”

Yorumlar (0)
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 01 Mart 2021
İmsak 05:27
Güneş 06:49
Öğle 12:41
İkindi 15:50
Akşam 18:22
Yatsı 19:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 23 24
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 24 40
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@