KORKUTAN ENERJİ

Fırat Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Feyzi Bingöl, deprem konusunda yetkililere ve vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.

ELAZIĞ GÜNCEL 05.03.2018, 17:22 05.03.2018, 17:22
1618
KORKUTAN ENERJİ

HABER: VEDAT YETİK 

Fırat Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Feyzi Bingöl, “Doğu Anadolu Fay hattında enerji birikimi var. Bu enerji belirli bir noktaya erişmiş durumda. Bu enerji depreme neden olabilir. Ama ne zaman deprem olacağı konusunda kesin bir şey söyleyemiyoruz.” dedi.

Fırat Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Feyzi Bingöl, günışığı’na yaptığı özel açıklamada, Elazığ’ın da içinde bulunduğu Doğu Anadolu Fay hattının bazı bölgelerinde belirli bir miktar enerji birikimi oluştuğunu, bu enerjinin depreme neden olabileceğini söyledi.

Doğu Anadolu Fay hattında henüz kırılmayan bölgeler olduğuna dikkat çeken Bilim adamı Feyzi Bingöl, “Bunlar gelecekte bir gün kırılacak. Ama ne zaman kırılacak. İşte bu konuda bir şey söyleyemiyoruz. Depremin büyük ölçekli olma ihtimali daha fazla. Ama bu demek değildir ki daha önce kırılan yerlerde deprem olmayacak. Daha önce kırılan yerlerde de yeniden enerji birikerek büyük kırıklara, büyük depremlere neden olabilir.” dedi.

DERİNLİĞİ 100 KM’Yİ BULAN KIRIKLAR VAR

Depremin yeraltı çatlaklarında oluşan enerjinin yer üstüne çıkması sonucu oluşan bir doğa olayı olduğunu belirten Prof. Dr. Feyzi Bingöl, depremin ne zaman olacağının bilinmesinin bugünkü şartlarda imkansız olduğunu ifade etti.

Doğu Anadolu Fay hattındaki hareketliliğin yılda yaklaşık 1 santim olduğunu aktaran Bingöl, “Üzerinde yaşadığımız yer kabuğunun hareketli bölgeleri vardır. Bu bölgeler büyük kırıklardan oluşmaktadır. Genişliği Bin km, derinliği 100 km’ye ulaşan kırıklar mevcuttur. Bu kırıklar hareketlidir. Elazığ’ın da içerisinde bulunduğu Doğu Anadolu Fay hattının yıllık hareketi 0,9 santimdir. Bunun yanısıra dağlar da hareketlidir. Yani kocaman dağ, bitişiğindeki dağın yanında hareket etmeye çalışıyor. Yeraltında sürekli bir sıkışma var. Sıkışma olunca  ister istemez yeraltındaki derin kırıklarda enerji oluşuyor. Bu enerji belirli bir miktara geldiği zaman artık üsteki kayaçların dayanma gücünü geçtiği zaman enerji dışarı çıkmaya başlıyor. Enerji çıktığı zaman da deprem oluşuyor.” açıklamasında bulundu.

 

ENERJİ NE KADAR BİRİKİRSE DEPREMİN 

BÜYÜKLÜĞÜ DE O KADAR BÜYÜK OLUR

Depremin oluşabilmesi için yeraltı kırıklarında öncelikle enerji birikimi olması gerektiğini vurgulayan Bingöl, “Ne kadar fazla enerji birikirse depremin büyüklüğü de o kadar büyük olur. Kırıklar hareketli olduğu için bu biriken enerji zaman zaman çok büyük miktarlara ulaşmadan çıkarak küçük depremleri meydana getiriyor. Büyük depremlerin meydana gelmesi için bizim Doğu Anadolu Faz Zonu üzerinde yaklaşık olarak 130 yılın üzerinde bir zaman geçmesi gerekir. Ama her zaman bu kadar zamanda olacak diye bir şey de yok. Dolayısıyla küçük depremleri sıkça yaşarız. Ama büyük depremlerin oluşabilmesi için belirli bir zaman periyodu gerekmektedir. Bizim bölgemiz için bu zaman aralığı 130-150 yıl gibi bir zaman aralığıdır. Doğu Anadolu fayında tarihsel dönemler içerisinde büyük depremler olmuştur. Ayıraca yakın zamanlarda ise Bingöl depremi vardır. Kovancılar ve Karakoçan’da (okçular) depremi var. 2004 yılında olan Sivrice depremi var. Bunlar ortalama 5 büyüklüğünde, orta büyüklükteki depremlerdir. Ama bunun dışında zaman zaman hissetmediğimiz depremler var ki bunlar 2 – 3 büyüklüğündeki depremlerdir. Sadece bizim bölgemizde değil, Türkiye’ye baktığımız zaman 1999 Adapazarı, Sakarya, Marmara depremi, 1939 yılında Erzincan’da meydana gelen bir deprem vardır. Uzun süredir bu bölgelerde çok büyük bir deprem meydana gelmemiştir: bunun anlamı enerji birikimi olmaktadır. Enerji birikimi kaç yılda olacak bunu bilmiyoruz. Depremin ne zaman olacağı konusunda kesin bir fikrimiz yok. Şu tarihte deprem olacak diyemiyoruz. Marmara’da yapılan denizaltı çalışmaları var. Bazen süre biçiyorlar. Bazıları 15 yıl diyor, bazıları 30 yıl diyor. Yani şu tarihte kesin olacaktır diye bilimsel verilerle bu sonuca varamıyoruz. Teknolojik çalışmalar var ama henüz bu sonuca ulaşılmış değil.” ifadelerine yer verdi.

 

ENERJİ BELİRLİ BİR NOKTAYA ERİŞMİŞ DURUMDA

Doğu Anadolu Fay hattında enerji birikimi yaşandığını ve bu fay hattında hala kırılmamış bölgeler olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Feyzi Bingöl,  “Büyük depremler bir yılda, iki yılda olmaz. Uzun süre zaman aralığında meydana gelir. Dolayısıyla bizim Doğu Anadolu Fayında bazı bölgelerimiz artık belirli bir miktar enerji birikimine erişmiş gözüküyor. Bu fay hattında kırılmayan bölgeler var. Doğu Anadolu Fayı Karlıova’dan başlıyor, Bingöl’e geliyor. Buradan Elazığ Sivrice Hazar Gölünün güneyinden geçerek Malatya Şiro çayından Kahraman Maraş Türkoğlu’na doğru gidiyor. Oradan da dönerek Hatay’dan ölü denize kadar giden bir kırık var. Ama saydığımız sınır arasında hiç kırılmayan bölgeler var. Bunlar gelecekte bir gün kırılacak. Ama ne zaman kırılacak. İşte bu konuda bir şey söyleyemiyoruz. Depremin büyük ölçekli olma ihtimali daha fazla. Ama bu demek değildir ki daha önce kırılan yerlerde deprem olmayacak. Daha önce kırılan yerlerde de tekrar 100-150 yıl aralığı geçerse oralarda da yeniden enerji birikerek büyük kırıklara, büyük depremlere neden olabilir.” diye konuştu.

 

HERKESE ÖNEMLİ GÖREVLER DÜŞÜYOR

Depremde can ve mal kaybı yaşanmaması için gerekli önlemlerin alınması gerektiğini aktaran Bingöl, şu tavsiyelerde bulundu: “Bir depremde sadece şehir merkezini ele almamak lazım. Bir şehir dediğimiz zaman bunun köyü de var ilçesi de var, beldeleri, mezraları da var. Karakoçan-Kovancılar’da (Okçular) meydana gelen deprem orta büyüklükteydi. Hiç hasar vermemesi gereken bir depremdi. Ama o depremde 50’nin üzerinde can kaybı vardı. Mal kaybı da oldu. Bu bize şunu gösteriyor; özellikle 1999 Sakarya, Marmara depreminden sonra özellikle daha önce var olan ama çok da uygulanmayan veya çok da titizlikle hazırlanmamış olan deprem yönetmelikleri yeniden hazırlandı. Yeniden hazırlanan deprem yönetmeliği yıllar içerisinde bazı değişiklikler de yapılarak bugüne geldi. Gerçekten çok güzel hazırlanmış bir deprem yönetmeliği var. Çünkü o deprem bize ders oldu. Öncelikle binalarınızı, altyapınızı deprem yönetmeliğine uygun olarak yapmalıyız. İnsanlarımız da alacağı dairenin deprem yönetmeliğine uygun yapılıp yapılmadığına bakmalı. Projesini gerekirse inceletsin. Ayrıca Yapı denetleme kurumları da yapı yapılırken mutlaka çok iyi denetlemesi lazım. Gerek müteahhitlerimizin, gerekse köylerde ev yapan vatandaşlarımızın depreme göre hazırlanan projeye uygun yapmaları kendi gelecekleri açısından oldukça önemlidir. Bunlara dikkat edilirse depremin büyüklüğü ne olursa olsun hiç önemli değil.”

 

2000 YILINDAN ÖNCE YAPILAN BİNALAR GÖZDEN GEÇİRİLMELİ

Yeni deprem yönetmeliğinin 2000 yılında yürürlüğe girdiğini anımsatan Prof. Dr. Feyzi Bingöl, bu tarihten önce yapılan yapıların risk taşıyabileceğini ifade etti.

2000 yılından önce yapılan yapıların mutlaka kontrolden geçirilmesi gerektiğini ifade eden Bingöl, “1999 depreminden sonra hazırlanan yönetmeliğin devreye girişi 2000  yılından sonra oldu. Peki bundan önceki binalarımız ne olacak? Esas mesele bu. Türkiye’nin tamamındaki mesele budur. Elazığ’da da bu mesele var. Bugün itibariyle Elazığ’ın yapı stoku nedir bilmiyoruz. Çünkü bizim konumuz değil. İnşatçılarımızın bir konusudur: Bu yapı stokunun yüzde kaçı 1999 depreminden önce yapılmış? Veya bu yönetmelik çıkmadan önce yapılmış? Yapı stokunun ne kadarı deprem yönetmeliği çıktıktan sonra yapılmış? Bu önemli. Bizim muhtemelen 2000 yılı öncesi yapılarımızın büyük çoğunluğunun o dönemki deprem yönetmeliği yeterli olmadığı için ona göre yapılmıştır. Onların hepsinin gözden geçirilmesi gerekir: Eğer binalarımız depreme dayanıklı değilse, vatandaşların her şeyi devletten beklemeden binada oturan vatandaşların bir araya gelerek hem depreme dayanıklılık kontrolü yaptırmaları ve gerekli önlemleri almaları gereklidir.” dedi.

 

HER MAHALEYE MEYDAN YAPILMALI

Prof. Dr. Feyzi Bingöl, imar planları yapılırken dikkat edilmesi gereken noktalar olduğuna da dikkat çekerek, şunları kaydetti: “İmar planları ve revizyonlar yapılırken bazı durumlar göz önüne alınmalı. Bu noktada yolların genişliği, altyapının sağlamlığı dikkate alınmalı. Bunun yanısıra, deprem sırasında insanların toplanabileceği meydanlar oluşturulmalı. Özellikle her mahalleye bir meydan yapılmalı. Çünkü insanlar evinin bulunduğu yerden çok uzaklaşmak istemez. O zaman yapacağımız şey geniş meydanlar oluşturmaktır. Deprem olmadığı zaman bu alanlar park alanı, dinlenme alanı olarak kullanılır. Ama bir deprem sırasında da toplanma bölgesi olacak yerler yapılmalı. Belediyenin ayrıca deprem stoku üzerinde çalışma yapması lazım. O zaman bizim depremden hiçbir korkumuz olmaz. Ama bunlar yapılmazsa o zaman hep korku içerisinde yaşarız.”

Yorumlar (0)
12°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 16 Nisan 2021
İmsak 04:11
Güneş 05:39
Öğle 12:28
İkindi 16:10
Akşam 19:07
Yatsı 20:29
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Ümraniye 30 44
9. Tuzlaspor 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@