22.02.2021, 19:59 426

FELSEFENİN TESELLİSİ

FELSEFENİN TESELLİSİ

Sevgili Arif ÇAKMAK’ın, Kanal 23 TV’nin Genel Yayın Yönetmenliği görevine atanması, şehirde umulandan öte memnuniyetle karşılanmış olmalı ki, Kanal 23 yediden yetmişe herkesin ziyaretçi akınına uğradı, uğramaya da devam ediyor… Gönülden sevilmek bu olsa gerek…

Tebrik etmek için uzun bir süre ortamın yatışmasını bekledim ama nafile… Baktım olacağı yok, gecenin geç saatinde telefonla arayıp hayırlı ettim. Kitap sevgisini ve kütüphanesinin zenginliğini bildiğim için, kendisine kitap hediye edeceğimi ancak önerisi varsa onu almak istediğimi söyledim. Cevabı, Japon yazar Haruki Murakami’nin “Kumandanı Öldürmek” adlı eseri oldu… Torunumla beraber havasını çok sık teneffüs ettiğim, Bağdat Caddesi’ndeki kitapevinin raflarında adı geçen eseri görünce sözümü tutabilmenin sevinciyle hemen fotoğrafını çekip Sevgili Arif’e gönderdim… Kadraja bir kitap daha takılmış… Adı, “Felsefenin Tesellisi”

Birkaç dakika geçmemişti ki telefonum çaldı. Arayan Arif’ti. “Çok beğeneceğin bir kitaptır, eğer okumamışsan mutlaka alıp okumalısın.” dedi. Farkındalık da bu olsa gerek…

Alain Botton’un “Statü Endişesi” adlı eserini okumuştum ama bunu okumamıştım. Hemen alıp okumaya koyuldum.

Ana başlıklar oldukça etkileyici…

Toplum Tarafından Kabul Görmemenin Tesellisi (Sokrates), Yeterince Paraya Sahip Olamamanın Tesellisi (Epikuros), Düş kırıklığı Yaşamanın Tesellisi (Seneca), Kendisini Yetersiz Hissetmenin Tesellisi (Montaigne), Kırık Bir Kalbin Tesellisi (Schopenhauer), Zorlukla Yaşamanın Tesellisi (Nietzsche)

Size ilk bölümden bir kesit sunup yazıyı nihayete erdirmek istiyorum. Gerisi meraklısına kalmış…

Yazar, kendisini New York’tan Londra’ya götürecek olan uçağın kalkmasını beklediği sırada, havalimanındaki Metropolitan Müzesi’nin üst katındaki resim galerisini geziyor. Gözüne bir tablo çarpıyor. Alttaki levhada, tablonun 1786 sonbaharında Paris’te, otuz sekiz yaşındaki Jacques-Louis David tarafından yapıldığı yazıyor.

Tabloda, Atina halkının ölüme mahkûm ettiği Sokrates bir tas baldıran içmeye hazırlanıyor; üzüntü içindeki arkadaşları çevresini sarmış.

İ.Ö. 339 yılının ilkbaharında üç Atina yurttaşı filozofla ilgili şikâyette bulunmuş, onun yargılanmasını istemişler… Filozofu, şehrin tanrılarına ibadet etmemekle, dine yenilikler getirmekle ve Atinalı genç erkeklerin ahlakını bozmakla suçlamışlar, bunlar öylesine ağır suçlardı ki filozofa ölüm cezası verilmesini talep ediyorlardı.

Sokrates olanları bilgece bir sükûnetle karşıladı. Felsefesini mahkeme önünde reddetmesi için kendisine bir fırsat verilmiş olmasına karşın, toplum tarafından kabul görmesine yardım edecek olanı değil inandığı şeyi yaptı ve Platon’un bize aktardığına göre jüri üyelerine şu cüretkâr sözleri söyledi:

Soluk aldığım ve aklım başımda olduğu sürece felsefeyle uğraşmaktan, size öğütler vermekten ve tanıdığım herkese doğruyu anlatmaktan asla vazgeçmeyeceğim… Evet baylar… Beni beraat ettirseniz de ettirmeseniz de, yüz kere ölmem gerekse bile bilin ki davranışlarımı değiştirmeyeceğim. Ve böylece filozof hayatının son günlerini geçirmek üzere Atina hapishanesine yollandı; ölümüyse felsefe tarihine çok önemli bir an olarak geçti.

Yazar, Müzedeki hediyelik eşya dükkânından beş tane David kartpostalı alıyor ve uçak yolculuğu esnasında kartpostallardan birini incelemeye koyuluyor…

“Kartpostalın üzerindeki resimde Platon yatağın ayakucunda oturmuş, devletin adaletsizliğine sessizce tanklık ediyor, hemen yanında bir kalem ile parşömen tomarı görülüyor. Sokrates öldüğü zaman Platon 29 yaşındaydı ama David onu kır saçlı, ciddi görünümlü, yaşlı bir adam olarak resmetmiş. Sokrates’in karısı Ksanthippe gardiyanlar eşliğinde hapishane hücresinden dışarı çıkarılıyor. Sokrates’in yedi arkadaşı farklı biçimlerde matem tutarken resmedilmiş… Filozof, bir atletinkini andıran kol kasları ve gövdesiyle dimdik oturmuş. Yüzünde ne korku ne de bir pişmanlık var. Atinalıların onu budala ilan etmesi, inançlarını sarsmamış… Resimde bilge bir insanın son dakikalarında bile bir şeyler öğretmeye çalıştığına tanıklık ediyoruz…”

Bu analiz sonrası yazar bir özeleştiride bulunuyor… Bölümün kırılma noktası da burası… Şöyle diyor;

“Belki de kartpostaldaki resmin beni bu kadar çok etkilemesinin nedeni, burada resmedilen davranış ile benimki arasında tam bir zıtlık olmasıydı. Sohbetlerde tercihim doğruyu söylemektense, başkalarının benden hoşlanmasını sağlamak oluyordu. Karşımdakini memnun etme arzum yüzünden çocuğunun okul müsameresini seyreden bir veli gibi sıradan esprilere gülüyordum. Tanımadığım insanlara karşı, otelin zengin müşterilerine selam verirken onlara yaranmaya çalışan bir kapıcının yılışık tavrını takınıyor, istisnasız herkes tarafından sevilmeyi istemek gibi hastalıklı bir arzudan kaynaklanan o salyalı coşkuyu yaşıyordum.  Bir topluluk içindeyken, çoğunluk tarafından kabul gören fikirleri sorgulamaya kalkmıyordum. Alanlarında otorite olmuş kişilerin onlarla karşılaştıktan sonra da acaba beni beğenirler mi diye endişelenip duruyordum. Benimle ilgili iyi şeyler düşünmelerini istiyordum gizliden gizliye…

Oysa filozof, toplum tarafından kabul görmediği ve devlet onu suçlu bulduğu halde dize gelmemişti. Başkaları onunla ilgili şikâyette bulunduğu için düşüncelerini değiştirmemişti. Üstelik kendine olan güveni, kibrinden, saldırgan mizacından ileri gelmiyor felsefi temellere dayanıyordu. Onaylanmadığı zaman kendine olan güveninin histerik bir biçimde değil akılcı temellere oturtarak yansıtmasını sağlayacak düşüncelerle donatmıştı felsefe Sokrates’i…”

Binyıllar geçse de Sokrates, gerek yaşamı, gerekse fikirleriyle ilgi uyandırmaya, hakkında yazılan eserler ise akın akın okunmaya devam ediyor… Gönülden sevilmek bu olsa gerek…

Yorumlar (10)
Sibel ÖZTAŞ 10 ay önce
Platon ile aralarında ortalama 40 yaş var, yazılı hiç bir eser bırakmamasına rağmen hala tartışılan bir bilge. Savunmasında "din" ile görüşleri beni fazlası ile düşündürür, Baldıran zehiri ise hep hüzünlendirir. Emeğinize, yüreğinize sağlık Hocam.
Erdal 10 ay önce
Özlemişiz yazılarını üstad hayata karşı eğilip bükülmeyen dim dik duranlara selam olsun
Burak 10 ay önce
Yine etkileyici toplumu ilgilendiren sosyolojik bir yazı olmuş. Kitap önerisi içinde teşekkürler .
EERDEM 10 ay önce
Anahtar cümle; " doğruyu söylemektense, başkalarının benden hoşlanmasını sağlamak."
Kısaca, omurgalı ve şerefli olacaksın hayatında amaç kimseyi hoşlandirmak değil doğru olmak, doğruları konuşmak, gerekirse doğruları haykırmak olmalı.
CAHİL HOCA 10 ay önce
OKADAR KÖTÜ BİR HALDE VE DURUMDA İDİM Kİ GERÇEKTEN DE YAZINIZ BENİ TESELLİ ETTİ.. ÖZELLİKLEDE Oysa filozof, toplum tarafından kabul görmediği ve devlet onu suçlu bulduğu halde dize gelmemişti. Başkaları onunla ilgili şikâyette bulunduğu için düşüncelerini değiştirmemişti. Üstelik kendine olan güveni, kibrinden, saldırgan mizacından ileri gelmiyor felsefi temellere dayanıyordu. Onaylanmadığı zaman kendine olan güveninin histerik bir biçimde değil akılcı temellere oturtarak yansıtmasını sağlayacak düşüncelerle donatmıştı felsefe Sokrates’i…”BU KISMI.KALEMİNİZE YÜREĞİNİZE SAĞLIK... KIYMETLİ HOCAM.AYRICA BU YAZIYI SİZE YAZDIRAN BU GÜN Kİ ANINIZA YANINIZDA OLMASAMDA TELEFONDA ŞAHİT OLMAM AYRI BİR ONUR..
Nevres 10 ay önce
Bütün aklımla beğendim
Erkan 10 ay önce
Tamda diyordum neden yaptım yazıyı okuduktan sonra ben benim böyleyim dedim
Vay kalemine sağlık üstad
Kıvanç 10 ay önce
İhsan Bey, sayenizde bir nefes aldım yine ...
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
Namaz Vakti 28 Kasım 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 13 33
2. Hatayspor 13 26
3. Konyaspor 13 26
4. Alanyaspor 14 24
5. Fenerbahçe 13 23
6. Karagümrük 13 22
7. Başakşehir 14 22
8. Galatasaray 13 21
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Altay 14 17
13. Giresunspor 14 16
14. Kayserispor 14 16
15. Gaziantep FK 13 15
16. Sivasspor 13 13
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 13 12
18. Göztepe 13 10
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 12 27
2. Ankaragücü 13 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 12 10
18. Altınordu 13 10
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 12 29
2. Liverpool 13 28
3. Man City 12 26
4. West Ham 12 23
5. Arsenal 13 23
6. Wolverhampton 13 20
7. Tottenham 12 19
8. Brighton 13 18
9. M. United 12 17
10. Crystal Palace 13 16
11. Aston Villa 13 16
12. Everton 12 15
13. Leicester City 12 15
14. Southampton 13 14
15. Brentford 12 13
16. Watford 12 13
17. Leeds United 13 12
18. Burnley 12 9
19. Norwich City 13 9
20. Newcastle 13 6
Takımlar O P
1. Real Madrid 13 30
2. Real Sociedad 14 29
3. Sevilla 13 28
4. Atletico Madrid 13 26
5. Rayo Vallecano 15 24
6. Real Betis 14 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 14 20
9. Valencia 15 19
10. Osasuna 14 19
11. Espanyol 14 17
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Cádiz 14 12
18. Elche 14 11
19. Getafe 15 10
20. Levante 14 7
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@