22.02.2021, 19:59 310

FELSEFENİN TESELLİSİ

FELSEFENİN TESELLİSİ

Sevgili Arif ÇAKMAK’ın, Kanal 23 TV’nin Genel Yayın Yönetmenliği görevine atanması, şehirde umulandan öte memnuniyetle karşılanmış olmalı ki, Kanal 23 yediden yetmişe herkesin ziyaretçi akınına uğradı, uğramaya da devam ediyor… Gönülden sevilmek bu olsa gerek…

Tebrik etmek için uzun bir süre ortamın yatışmasını bekledim ama nafile… Baktım olacağı yok, gecenin geç saatinde telefonla arayıp hayırlı ettim. Kitap sevgisini ve kütüphanesinin zenginliğini bildiğim için, kendisine kitap hediye edeceğimi ancak önerisi varsa onu almak istediğimi söyledim. Cevabı, Japon yazar Haruki Murakami’nin “Kumandanı Öldürmek” adlı eseri oldu… Torunumla beraber havasını çok sık teneffüs ettiğim, Bağdat Caddesi’ndeki kitapevinin raflarında adı geçen eseri görünce sözümü tutabilmenin sevinciyle hemen fotoğrafını çekip Sevgili Arif’e gönderdim… Kadraja bir kitap daha takılmış… Adı, “Felsefenin Tesellisi”

Birkaç dakika geçmemişti ki telefonum çaldı. Arayan Arif’ti. “Çok beğeneceğin bir kitaptır, eğer okumamışsan mutlaka alıp okumalısın.” dedi. Farkındalık da bu olsa gerek…

Alain Botton’un “Statü Endişesi” adlı eserini okumuştum ama bunu okumamıştım. Hemen alıp okumaya koyuldum.

Ana başlıklar oldukça etkileyici…

Toplum Tarafından Kabul Görmemenin Tesellisi (Sokrates), Yeterince Paraya Sahip Olamamanın Tesellisi (Epikuros), Düş kırıklığı Yaşamanın Tesellisi (Seneca), Kendisini Yetersiz Hissetmenin Tesellisi (Montaigne), Kırık Bir Kalbin Tesellisi (Schopenhauer), Zorlukla Yaşamanın Tesellisi (Nietzsche)

Size ilk bölümden bir kesit sunup yazıyı nihayete erdirmek istiyorum. Gerisi meraklısına kalmış…

Yazar, kendisini New York’tan Londra’ya götürecek olan uçağın kalkmasını beklediği sırada, havalimanındaki Metropolitan Müzesi’nin üst katındaki resim galerisini geziyor. Gözüne bir tablo çarpıyor. Alttaki levhada, tablonun 1786 sonbaharında Paris’te, otuz sekiz yaşındaki Jacques-Louis David tarafından yapıldığı yazıyor.

Tabloda, Atina halkının ölüme mahkûm ettiği Sokrates bir tas baldıran içmeye hazırlanıyor; üzüntü içindeki arkadaşları çevresini sarmış.

İ.Ö. 339 yılının ilkbaharında üç Atina yurttaşı filozofla ilgili şikâyette bulunmuş, onun yargılanmasını istemişler… Filozofu, şehrin tanrılarına ibadet etmemekle, dine yenilikler getirmekle ve Atinalı genç erkeklerin ahlakını bozmakla suçlamışlar, bunlar öylesine ağır suçlardı ki filozofa ölüm cezası verilmesini talep ediyorlardı.

Sokrates olanları bilgece bir sükûnetle karşıladı. Felsefesini mahkeme önünde reddetmesi için kendisine bir fırsat verilmiş olmasına karşın, toplum tarafından kabul görmesine yardım edecek olanı değil inandığı şeyi yaptı ve Platon’un bize aktardığına göre jüri üyelerine şu cüretkâr sözleri söyledi:

Soluk aldığım ve aklım başımda olduğu sürece felsefeyle uğraşmaktan, size öğütler vermekten ve tanıdığım herkese doğruyu anlatmaktan asla vazgeçmeyeceğim… Evet baylar… Beni beraat ettirseniz de ettirmeseniz de, yüz kere ölmem gerekse bile bilin ki davranışlarımı değiştirmeyeceğim. Ve böylece filozof hayatının son günlerini geçirmek üzere Atina hapishanesine yollandı; ölümüyse felsefe tarihine çok önemli bir an olarak geçti.

Yazar, Müzedeki hediyelik eşya dükkânından beş tane David kartpostalı alıyor ve uçak yolculuğu esnasında kartpostallardan birini incelemeye koyuluyor…

“Kartpostalın üzerindeki resimde Platon yatağın ayakucunda oturmuş, devletin adaletsizliğine sessizce tanklık ediyor, hemen yanında bir kalem ile parşömen tomarı görülüyor. Sokrates öldüğü zaman Platon 29 yaşındaydı ama David onu kır saçlı, ciddi görünümlü, yaşlı bir adam olarak resmetmiş. Sokrates’in karısı Ksanthippe gardiyanlar eşliğinde hapishane hücresinden dışarı çıkarılıyor. Sokrates’in yedi arkadaşı farklı biçimlerde matem tutarken resmedilmiş… Filozof, bir atletinkini andıran kol kasları ve gövdesiyle dimdik oturmuş. Yüzünde ne korku ne de bir pişmanlık var. Atinalıların onu budala ilan etmesi, inançlarını sarsmamış… Resimde bilge bir insanın son dakikalarında bile bir şeyler öğretmeye çalıştığına tanıklık ediyoruz…”

Bu analiz sonrası yazar bir özeleştiride bulunuyor… Bölümün kırılma noktası da burası… Şöyle diyor;

“Belki de kartpostaldaki resmin beni bu kadar çok etkilemesinin nedeni, burada resmedilen davranış ile benimki arasında tam bir zıtlık olmasıydı. Sohbetlerde tercihim doğruyu söylemektense, başkalarının benden hoşlanmasını sağlamak oluyordu. Karşımdakini memnun etme arzum yüzünden çocuğunun okul müsameresini seyreden bir veli gibi sıradan esprilere gülüyordum. Tanımadığım insanlara karşı, otelin zengin müşterilerine selam verirken onlara yaranmaya çalışan bir kapıcının yılışık tavrını takınıyor, istisnasız herkes tarafından sevilmeyi istemek gibi hastalıklı bir arzudan kaynaklanan o salyalı coşkuyu yaşıyordum.  Bir topluluk içindeyken, çoğunluk tarafından kabul gören fikirleri sorgulamaya kalkmıyordum. Alanlarında otorite olmuş kişilerin onlarla karşılaştıktan sonra da acaba beni beğenirler mi diye endişelenip duruyordum. Benimle ilgili iyi şeyler düşünmelerini istiyordum gizliden gizliye…

Oysa filozof, toplum tarafından kabul görmediği ve devlet onu suçlu bulduğu halde dize gelmemişti. Başkaları onunla ilgili şikâyette bulunduğu için düşüncelerini değiştirmemişti. Üstelik kendine olan güveni, kibrinden, saldırgan mizacından ileri gelmiyor felsefi temellere dayanıyordu. Onaylanmadığı zaman kendine olan güveninin histerik bir biçimde değil akılcı temellere oturtarak yansıtmasını sağlayacak düşüncelerle donatmıştı felsefe Sokrates’i…”

Binyıllar geçse de Sokrates, gerek yaşamı, gerekse fikirleriyle ilgi uyandırmaya, hakkında yazılan eserler ise akın akın okunmaya devam ediyor… Gönülden sevilmek bu olsa gerek…

Yorumlar (10)
Sibel ÖZTAŞ 2 hafta önce
Platon ile aralarında ortalama 40 yaş var, yazılı hiç bir eser bırakmamasına rağmen hala tartışılan bir bilge. Savunmasında "din" ile görüşleri beni fazlası ile düşündürür, Baldıran zehiri ise hep hüzünlendirir. Emeğinize, yüreğinize sağlık Hocam.
Erdal 2 hafta önce
Özlemişiz yazılarını üstad hayata karşı eğilip bükülmeyen dim dik duranlara selam olsun
Burak 2 hafta önce
Yine etkileyici toplumu ilgilendiren sosyolojik bir yazı olmuş. Kitap önerisi içinde teşekkürler .
EERDEM 2 hafta önce
Anahtar cümle; " doğruyu söylemektense, başkalarının benden hoşlanmasını sağlamak."
Kısaca, omurgalı ve şerefli olacaksın hayatında amaç kimseyi hoşlandirmak değil doğru olmak, doğruları konuşmak, gerekirse doğruları haykırmak olmalı.
CAHİL HOCA 2 hafta önce
OKADAR KÖTÜ BİR HALDE VE DURUMDA İDİM Kİ GERÇEKTEN DE YAZINIZ BENİ TESELLİ ETTİ.. ÖZELLİKLEDE Oysa filozof, toplum tarafından kabul görmediği ve devlet onu suçlu bulduğu halde dize gelmemişti. Başkaları onunla ilgili şikâyette bulunduğu için düşüncelerini değiştirmemişti. Üstelik kendine olan güveni, kibrinden, saldırgan mizacından ileri gelmiyor felsefi temellere dayanıyordu. Onaylanmadığı zaman kendine olan güveninin histerik bir biçimde değil akılcı temellere oturtarak yansıtmasını sağlayacak düşüncelerle donatmıştı felsefe Sokrates’i…”BU KISMI.KALEMİNİZE YÜREĞİNİZE SAĞLIK... KIYMETLİ HOCAM.AYRICA BU YAZIYI SİZE YAZDIRAN BU GÜN Kİ ANINIZA YANINIZDA OLMASAMDA TELEFONDA ŞAHİT OLMAM AYRI BİR ONUR..
Nevres 2 hafta önce
Bütün aklımla beğendim
Erkan 2 hafta önce
Tamda diyordum neden yaptım yazıyı okuduktan sonra ben benim böyleyim dedim
Vay kalemine sağlık üstad
Kıvanç 2 hafta önce
İhsan Bey, sayenizde bir nefes aldım yine ...
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
13°
açık
Namaz Vakti 05 Mart 2021
İmsak 05:22
Güneş 06:43
Öğle 12:40
İkindi 15:53
Akşam 18:27
Yatsı 19:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 27 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Ankaragücü 26 23
20. Denizlispor 26 21
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 27 51
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 25 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 26 30
15. Burnley 27 29
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 27 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@