15.01.2021, 12:15 49

FRANSANIN KAFKAS PLANI

Dünyanın nükleer güçlerinden sayılan Fransa devletinin oldukça kapsamlı bir emperyalizm deneyimi vardır ki, bunu dünyanın birçok yerinde, özellikle de Afrika’da görmek mümkündür. Sadece Afrika kıtasında değil aynı zamanda dünyanın birçok bölgesinde önemli (y)etkileri olan Fransa’nın Güney Kafkasya’da söz sahibi olma yolunda gayreti açık bir şekilde görülmektedir. Bu bağlamda bölgedeki ana ortağı elbette Ermenistan’dır ki, bunun da başlıca nedeni elbette Fransa’daki Ermeni diasporasıyla ilgilidir. Fransa ile Ermeniler arasındaki ilişkiler haçlı seferlerine dayanıyor. Küçük Asya’daki Ermenilerin küçük feodal devletleri, Selçuklulara karşı zaman zaman Fransızlar da dahil olmak üzere Avrupalılarla ittifak kurdular. Türklere karşı savaşmış olan Ermenistan Çarı VI Levon, Fransada Saint-Denis Manastırı’na gömüldü. Bütün bunlardan Fransız dış politikasının ana hatlarına açıklık getirmek için bir giriş olarak bahsetmiştim. Çünkü Fransızlar zaman zaman ne kadar kültürel davranmaya çalışırlarsa çalışsınlar Azerbaycan onlar için bir Türk ve İslam devletidir. Ancak Azerbaycanın Fransa’nın Güney Kafkasya’daki ana ekonomik ticaret ortağı olması ilginçtir.

Paris, 31 Aralık 1991’de Azerbaycan’ın bağımsızlığını tanıdı. Türkiye’den sonra böyle bir karar alan ikinci ülke olan Fransa, 21 Şubat 1992’de Azerbaycan ile diplomatik ilişkiler kurdu ve 19 Mart’ta Bakü’de büyükelçiliğini açtı. 23 Mart 1995’te Budapeşte’de yapılan AGİT zirvesinde, Fransa, Rusya ve ABD ile birlikte Minsk Grubu’nun eş başkanlığını yaptı ve çatışmaya barışçıl bir çözüm bulmakla görevlendirildi. Ancak Fransa, bir eşbaşkan gibi bu alanda ciddi bir adım atmadı.

AGİT Minsk Grubu eşbaşkanı olarak Fransa’nın Güney Kafkasya’da daha dengeli bir politika izlemesi gerekiyordu. Ancak Fransız devletinin Güney Kafkasya’da Ermenistan’a karşı özel bir tutumu vardı. Fransız siyasi liderliği her konuda Ermenistan’ı destekledi. Fransa’nın bunu Güney Kafkasya’da büyüyen Azerbaycan-Türkiye ilişkilerine karşı yapması mümkün. Gürcüler ise daha çok Amerikan etkisindeydiler. Dolayısıyla Fransızlar, tarihi müttefikleri Ermenistan ile ilişkilerinin yoğunluğunu gizlemediler.

Azerbaycan, Fransa’daki durumun farkında olmasına rağmen Fransa ile ilişkilerini geliştirmeye çalışmıştır hep. Bu bağlamda Fransa’nın Güney Kafkasya’daki ana ticaret ortağı olan Azerbaycan’ın geçen yıl Fransa’nın Güney Kafkasya’daki üç ülke ile toplam ticaretinin yüzde 62,4’ünü oluşturması tesadüf değildir. Bu yılın ilk beş ayında iki ülke arasındaki ticaret cirosu geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 53’ün üzerinde arttı. Geçen yıl ticaret cirosu 624,7 milyon $ olarak gerçekleşmiştir. İkili ilişkiler bununla da kifayetlenmemiştir. Şöyle ki, Haydar Aliyev Vakfı’nın yürüttüğü çok yönlü restore faaliyet programları çerçevesinde Fransa’daki dünya kültür mirasının en güzel örneklerini görmek de mümkündür.

Bunlar arasında Paris’teki Versailles Sarayı parkındaki evrensel anıtların restorasyonu, Strasbourg’daki 15. yüzyıl katedralinin beş vitrini ve Louvre’da İslam Sanatları Bölümü’nün kurulması yer almaktadır. Ancak görünen o ki, tüm bunlar dünyadaki laik devletin mimarları olan Fransızlar için o kadar önemli değildir ki, Fransız siyasetçiler Ermeni diasporasından daha fazla destek alma dolayısıyla Azerbaycan ile olan ilişkilerini ikinci plana atmak zorundaydılar. Özellikle Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin yoğun gelişimi ve bölgede güçlü bir Türkiye’den endişe duyan Fransa hükumeti bölgedeki ortağı olan Ermenistana gerekli desteği sağlamaktadır

Azerbaycan-Fransa ilişkilerinin geleceğine ilişkin görüşlerimizi şu şekilde özetleyebiliriz:

• Azerbaycan’ın ihracat potansiyelindeki artış Fransa’nın dikkatinden kaçamaz. Azerbaycan, Avrupa enerji güvenliği sistemindeki ağırlığını artırıyor. Fransa aynı zamanda Avrupa’nın en önemli ülkelerinden biridir. Azerbaycan aynı zamanda Fransa ile ilişkilerinde Fransa’nın Avrupa pazarındaki yerini de dikkate alıyor. Bu nedenle Fransa ile ilişkilerde ekonomik etkiyi artırmak Azerbaycan’ın çıkarına. Çünkü uluslararası ilişkilerde ekonominin önemi artıyor. Bir devleti yalnızca tarihsel nedenlerle desteklemek artık pratik değil. Azerbaycan bu konuda Fransa’ya daha önemli önerilerde bulunabilir. Ermenistan’ın aksine. Fransa bunu dikkate almalıdır.

• Azerbaycan ile Fransa arasında ki ilişkilerin geleceğine gelince, birçok faktöre bağlı. Öncelikle Fransız liderliği Macron’un dış politika yaklaşımını sürdürürse, bu ilişkilerin gelişmesine olumsuz etki edebilir. Son konuşmalarından birinde Macron, 44 günlük savaş sırasında Ermenistan ile birlikte olduğunu belirtti. Aynı zamanda, Paris Belediye Başkanlığı, Dağlık Karabağ’ı bağımsız olarak tanıdı. Benzer bir adım daha sonra Fransız Senatosu tarafından atıldı. Bütün bunlar Azerbaycan başta olmak üzere Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in sert tepkisiyle karşılandı. Daha sonra Fransızlar sözlerini düzeltmeye çalıştı. Macron, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan toprağı olduğunu söyledi. Bu büyük olasılıkla Fransız iş çevrelerinin etkisinden kaynaklanıyordu. Türk-Fransız ilişkilerinin yanı sıra Fransız-İslam ilişkileri de Azerbaycan ile ilişkileri etkileyecek.

• Böylece bundan böyle Azerbaycan’ın dış politikası kesinlikle Türkiye ile koordine edilecektir. Türkiye, Azerbaycan için kardeş ve müttefik bir devlettir. Güney Kafkasya’daki varlığı her geçen gün artıyor. Ancak Azerbaycan siyasi çevrelerinde Avrupa entegrasyonunun destekçileri var. Çoğunlukla Avrupa finans çevreleriyle çalışıyorlar. Ancak Fransa’nın Avrupa’nın önde gelen ülkelerinden biri olması Azerbaycan için de önemli. Bu nedenle ileride Fransa ile ilişkilerin geliştirilmesi için çalışmalar yapılacaktır. Ama tüm bunlar kesinlikle Türkiye ile bağlantılı olarak yapılacaktır.

• Fransız siyasi otoritelerinin gelecekteki kararlarının yönü de ilişkileri etkileyecektir. Azerbaycan’ın gelecekteki entegrasyon eğilimlerindeki değişiklikler de ilişkileri etkileyebilir. Böylelikle Türkiye’nin katılımıyla Azerbaycan’ın Avrupa merkezli değil Türk-İslam eğilimli olması ihtimali giderek artıyor. Elbette bu, ülke içinde ciddi sistem reformları gerektiriyor.Hep birlikte gelişmeleri izlemeye devam edelim.Görüşmek Dileğiyle…

Yorumlar (0)
açık
Namaz Vakti 27 Şubat 2021
İmsak 05:32
Güneş 06:53
Öğle 12:41
İkindi 15:48
Akşam 18:19
Yatsı 19:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Konyaspor 25 31
12. Sivasspor 24 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@