07.06.2021, 11:47 217

GAKKOŞ! GAKGO VE HARPUTLULUK

Gakgo kelimesi Harput’la, özellikle Harputlularla özdeşleşmiş bir kelimedir.

Yani bir Palulu, bir Baskilli hemşehrimizin bu kelimeyi pek kullandıklarını duymadım bilmiyorum.

Ancak hemen hemen bütün Elazığlılılar büyük şehirlere çıktığında kendilerini ifade ederken Harput’la bağlantılı isimler kullanmaktan hoşlanırlar.

Harput Kebap, Harput Kumaş, Harput berberi vs..

Harput’la doğrudan alakası olsun olmasın hemşehrilerimizin Harputlu kimliğinde yakaladıkları içgüven, huzur ve açıkçası biraz da fiyakanın ardında elbet kimi sebepler mevcuttur.

Niye Kinederiç Berber salonu değil, neden Yukarı Huh veya Tadım Kasabı değil ve neden Perçenç Bilardo Salonu değil de hep Harput?

Ya da Palu, Baskil değil de Harput?

Bu sebeplerin en başında gakgoluk vasıflarının yöre insanının ruhunda yaşıyor olmasıdır.

Biliyoruz ki gakgosu olmadan Harput olmaz.

Bu öyle bir ruhtur ki adeta Harput kimliğini oluşturan başlıca etiketimiz olmuştur.

Adı modern haritalardan silinmiş olsa da kitaplarda ve gönüllerde yaşayan ancak avucumuzun içinden yitip giden koskoca şehrin adıdır Harput.

Ne yazık ki günümüzde Harput’u, Elazığ’ı anlatan o asil kelime bozulmuş “gakkoş” gibi ucube kelimeler girmiş hayatımıza.

Hatta daha da ileri gidip bunu gakkoş kültürü (ne demekse) gibi bütünsel anlam ifade edecek hale getirmişiz.

Bunu Harput’la özdeşleştirip Elazığ’ımıza, Harputluluğumuza yaftalamışız ne yazık ki..

Bu kadar basite indirgemiş olsaydık “gakkoş kültürü! “ dedikleri şeye inanıp gidenlerden olurduk.

Bundan yıllar yıllar önce Nafiz Koca üstadımız bir yazısında şöyle demişti;

“…Köse torunun dedesinin sakalıyla öğünmesinin en somut yansıması Elazığ’da gözüküyor. Bir şanlı tarih hastalığıdır tutturmuş gidiyoruz.  Atalarımızın geçmişteki başardıklarıyla öğünmek ve bundan kendine pay çıkarmak sadece bize has bir özellik olsa gerek. Bu hastalığın en çok dile pelesenk olanı ise Harput.  Harput’umuz da olmasa anılacak ve gurur duyacak pek öne çıkan değerimiz olmayacak. Hani Yunus’un “cennet cennet dedikleri” mısra misali bizde “Harput Harput dedikleri  üç beş kaya, üç beş maya, üç beş hoyrat ve epeyce bir aşk meşk hikayesi..”

O yıllarda ağır eleştirime de maruz kalan üstad Nafiz Koca’nın yukarıdaki cümleleri yıllar geçse de zihnimin orta yerinde çakılı durmaktadır.

“..Harput Harput dedikleri  üç beş kaya, üç beş maya, üç beş hoyrat ve epeyce bir aşk meşk hikayesi…”

Elbette üstadın anlatmak istediği şey Harput kimliğinin yozluğu değildi, onun anlatmak istediği yitip giden Harput kimliğinin artık geri gelmeyeceğiydi. En azından şimdi öyle düşünüyorum.

Harput’ta yerin altındaki muhteşem zenginliği yerin üstünde koruyamamışız.

Sonuçta mirasyedi evlat gibi utancımız açığa çıkmış o yüzdendir ki önüne gelen vurmuş, ardına bakmadan gitmiş.

Gakgo da olmuş gakkoş.

Ulu şehirdir Harput.

Gakgoların şehridir.

Onların kültürünün, yaşanmışlıklarının şehrinin adıdır.

Gakkoş kültrürü değildir, asla olamaz.

Dahil-i Elaziz’de de karalamak ya da hasetlik edenler bizden başkası mı ki kalkıp kendimizle alay ediyoruz.

O halde Elazığlı usta yazarlardan Metin Önal Mengüçoğlu’nun “Harput Şehrengizi” adlı eserindeki şu cümlelere kulak verelim;

 “..Ey şehir seni bu hale kim getirdi? Seni, çehreni darbeleriyle tanınmaz kılan, toprağını kirleten, tarihe ait taşları, mezar taşlarını söküp Mezre’de yeni şehirde parti binası imar eden bizden başkası mıydı ki şimdi senin namını diyar-ı gurbette kullanarak insanların cazibesine medar kılmaya utanmıyoruz. Hepimiz suçluyuz..”

İşte benimkisi de bu suçluluk psikolojisiyle Harput’a, Harput kültürene ve gakgosuna (eğer kaldıysa) sahip çıkmak adına bir isyandır.

Ahlaklı İsyan..

Yorumlar (3)
Ali Mert 2 hafta önce
Ne güzel yazmışsınız. Teşekkür ederim. Elinize yüreğinize sağlık.
Mehmet Üstündağ 2 hafta önce
çok fazlada bir şehrin bir tarafını öne çıkarmamak gerekir bu tür anlayış şehirde ikiliklere sebep olur.Harput Elazığın bir mahallesi Palu ,Baskil veya Karakoçan ilçeleri nihayetinde hepside Elazığın insanları Elazığın buralısı,şuralısı diye ayırmanın anlamı yok gurbete çıkarsanız görürsünüz sadece Elazığ var ve tüm Elazığlılarada Gakgo veya Gakgoş diye hitap ederler Elazığın Harputundanmı Paludanmı veya Baskildenmi sormazlar
Muharrrem Yılmaz 7 gün önce
Şehirde ikilik olmasın tabi ki siz gakkoş deyin ben gakgo, sen Palulu, Baskilli, Karakoçanlı ol ben Harputlu hep birlikte sevelim Aziz diyarı. Her şey güllük gülüstanlık nasıl olsa.. selam ve saygılar.
16°
açık
Günün Anketi Tümü
Selçuk Öztürk ve yönetimi “İstifa” Etmeli mi, Etmemeli mi?
Selçuk Öztürk ve yönetimi “İstifa” Etmeli mi, Etmemeli mi?
Namaz Vakti 21 Haziran 2021
İmsak 03:00
Güneş 04:52
Öğle 12:30
İkindi 16:25
Akşam 19:58
Yatsı 21:41
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@