08.10.2020, 10:32 65

KIBRISLI ŞAİR HARİD FEDAİ

Güneyimizde Kıbrıs’ta, doğumuzda Azerbaycan’da işler karışık. Devlet ve siyaset erbabı, büyük gazeteciler, sözü geçerli yazarlar bu karışıklıklarla ilgili beyanlarda bulunuyor, yazılar kaleme alıyorlar. Bu sıra gündemin bir yanı bu iki kardeş cumhuriyet.

Biz ne yapacağız?

Biz, bu hafta Kıbrıslı şair Harid Fedai’yi, gelecek hafta ise bir Azerbaycanlı şairi sizlere tanıtmaya çalışacağız. Zaten içinde bulunduğumuz şu günler, Fedai’nin vefatının 3. sene-i devriyesidir aynı zamanda.

***

1930 yılında doğup 13 Ekim 2017 tarihinde aramızdan ayrılan Kıbrıslı edebiyat ve kültür tarihçisi, araştırmacı yazar, şair Harid Fedai…

Fedai, Gazi Eğitim Enstitüsü’nü bitirdikten sonra Kıbrıs’ta Baf Türk Koleji’nde üç yıl öğretmenlik yaptı. Sonra İstanbul’a gelerek İstanbul Üniversitesi’nde Türkoloji öğrenimi gördü. Lefke Üniversitesi ve Doğu Akdeniz Üniversitelerinde Türk Dili Öğretim Görevlisi olarak hizmet verdi.

Harid Fedai, ömrü boyunca çok faydalı hizmetler yaptı ve birçok ödüle layık görüldü.

Fedai, daha çok Kıbrıs Türk Kültürü üzerine yaptığı araştırmaları ve şiirleriyle tanınmaktadır. Onun bilhassa Kıbrıs’ta Reis-üş Şuara diye bilinen Müftü Hasan Hilmi Efendi ve Âşık Kenzî üzerine yaptığı araştırmaları ve yayınladığı eserleri pek ünlüdür.

Kenzî bir meydan şairidir. O, destanlar ve birkaç şarkı dışında tüm şiirlerini aruz ölçüsüyle yazmıştır.

“Şair olamaz her kişi saz çalmağıle sâde” diyen Kenzî her halk şairini de kolay kolay beğenmez. Ama Harid Fedai, Kenzî’nin şiirlerini oldukça beğendiğini söyler; “Bu şiirlerin, kendi çizgisinde bir aşama olduğuna inanıyor ve Kenzî ile övünç duyuyorum” diye de ekler.

Taşlama-mizah tarzı şiirler de yazan Harid Fedai, bu nevi şiirlerinde “Ahmet Peykân” müstear ismini kullanmıştır. Tüm şiirlerini 1997 yılında “Koza” adlı bir kitapta toplayan Harid Fedai 8., 9., 11. ve 14. Hazar Şiir Akşamlarında Elazığ’a da gelmiştir. Ayrıca onun 23-25 Aralık 2008 tarihinde, Şehit İlhanlar Anıtı’nın açılışı vesilesiyle bir kez daha Elazığ’a geldiğini biliyoruz.

9. Hazar Şiir Akşamı vesilesiyle şehrimize geldiğinde, o tarihte Yrd. Doç. olan Tarık Özcan’ın Harid Fedai ile bir mülakatı olmuştur. O mülakatta Özcan’ın, “Şiirin konusu ne olmalıdır?” sorusuna Fedai’nin cevabı kayda değerdir; “İnsanı ilgilendiren her şey şiirin konusu olabilir.”

Devam ediyor ardından:

- “Ancak şiirin de ahlakı vardır. Örneğin günlük ihtiyaçlarımıza ait ibareleri, mümkün olduğu kadar şiirin dışında tutmanın doğru olacağına inanmaktayım. Şiirde söylem benim için en önemli şeydir. Bunun için de geçmiş şiirimizi iyi bilmek gerekir. Bir şair için ‘seçici olmak” ve “güzel söylemek” esastır.”

Onun, bu dediği özellikleri haiz bir şiirinden iki bölüme ses verelim gelin:

İncecik iğde dalı, deniz gözlü, sarışın

Sevdalı altın başı simgesiydi barışın

En soylu küheylanı en erdemli yarışın

Bir kadın geçti bu yaz Kıbrıs bahçelerinden

***

Her şiire bir öpücük kondurdu

Şarkılarla bülbülleri susturdu

Gören gözler, yasemenler el-pençe divan durdu

Bir kadın geçti bu yaz Kıbrıs bahçelerinden

Merkezi Ankara’da bulunan Kıbrıs Türk Kültür Derneği (KIBATEK)’nin iki ayda bir çıkardığı “Kıbrıs Mektubu” isminde bir dergileri vardır. Bu derginin Mart-Nisan 2009 ve Mayıs-Haziren 2009 sayılarında, Metin Turan’ın, “Çağdaş Kıbrıs Türk Şiirinde Eğilimler/Yönelişler” başlıklı bir araştırma yazısı yer aldı. Üzülerek ifade edelim ki bu uzunca yazıda, Kıbrıs Türk edebiyatına bu kadar hizmet eden, emek veren, eser bırakan Harid Fedai’nin ismi geçmemektedir.

Devrek’te yayınlanan Şehir dergisinin 56. (Mayıs-2010) sayısında okuduğumuz Kıbrıslı Şair Fikret Demirağ’la gerçekleştirilen, “Kıbrıs ve Türk Şiiri” röportajında da Harid Fedai adına rastlamadık.

Velakin Zübeyir Yılmaz’la Ramazan Okumuş’un hazırladıkları MEB yayını “Kıbrıs Türk Şiiri” kitabında Harid Fedai adına, eserlerinin kaynak gösterilmesi nedeniyle bolca rastlanılmaktadır.

Ahmet Kabaklı anısına 27-28 Eylül 2001 tarihinde düzenlenen Hazar Şiir Akşamı’nda Yahya Akengin başkanlığındaki Şiir Söyleşileri programının panelistlerinden biri de Kıbrıs Türk Şairi Harid Fedai’dir. Fedai, o programdaki uzun konuşmasında, Kıbrıs Türk Şiiri’nin evrelerini tarih ve zaman belirterek, isim isim sayarak detaylı bir şekilde ifade etmektedir.

Az evvel, konuşmamızın akışı içerisinde, Fedai’nin aynı zamanda bir hiciv ve mizah şairi olduğunu söylemiştik. Konuşmamızı, onun bu vadide kaleme aldığı “Sitem” başlıklı şiiriyle noktalayacağız.

Harid Fedai, “Sitem” adlı şiirinde mezar taşına, “Hüvelbaki” yerine “Sözüm Baki” yazılmasını ister. Bu, bir sitem şiiridir ve şairin sitemi Türkiye’yedir. Böylece, âhını, şikâyet ve dileklerini işitmeyen Türkiye’yi eleştirerek artık sesini duymasını/ sesinin duyulmasını ister. İşte o şiir:

Ancak sen, ana dediğim Türkiye,

Benim göklere çıkan âhımı

Bağrına taş diye basarsın.

Ve mezar taşıma, “Hüvelbaki” yerine

Koskoca bir “Sözüm Baki” yazarsın!

Harid Fedai merhuma rahmet dileklerim, siz saygıdeğer dinleyenlere saygılarımla.

*Bu yazı, 17 Mart 2018 tarihinde Manas Yayıncılıkta yaptığım konuşma metnidir. RMY

Yorumlar (1)
İley Fedai Taşkın (Harid Fedai'nin kızı) 5 ay önce
Kaleminize yüreğinize sağlık Sayın R. Mithat Yılmaz. Kıbrıs Lefkoşa dan saygı ve selamlarla
Namaz Vakti 28 Şubat 2021
İmsak 05:29
Güneş 06:50
Öğle 12:41
İkindi 15:49
Akşam 18:21
Yatsı 19:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Ankara Keçiörengücü 24 39
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 25 49
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 24 37
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Celta de Vigo 25 30
11. Granada 24 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 23 21
20. Huesca 25 20
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@