03.09.2020, 12:19 101

KİRAZ ALDIM DİKMEDEN

Şairim

Zifiri karanlıkta gelse şiirin hası

Ayak sesinden tanırım

Ne zaman bir köy türküsü duysam

Şairliğimden utanırım

Şairim

Şiirin hasını köy türkülerinde bulmuşum

Türkülerle yunmuş, yıkanmış dilim

Onlarla ağlamış, onlarla gülmüşüm.

Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun bu mısraları türkülerimiz kadar ünlüdür ve onlar kadar güzeldir. Sevgili Dost İbrahim Tığ’ın “Devrek Türküleri / Kiraz Aldım Dikmeden” kitabını size tanıtmak istediğimizde ilk aklımıza gelen bu mısralar oldu….

-Kimdir İbrahim Tığ, derseniz:

Şair, yazar, gazeteci. Doğumu 1970 Zonguldak/Devrek. İlk, orta ve lise öğrenimini Devrek’te, yüksek öğrenimini Dicle Üniversitesi’nde -mimar olarak- tamamladı. Birçok dergide yazı ve şiirleri çıktı. Cumhuriyet ve Aydınlık gazetelerinin, Anadolu Ajansı’nın muhabirliğini yaptı. 1994 yılından beri Devrek’te Bölge Haber gazetesini ve 2004’ten itibaren ise Şehir edebiyat, kültür, sanat dergisini çıkarmakta.

25-27 Ekim 2007 tarihinde gerçekleştirilen 15. Uluslararası Hazar Şiir Akşamı’nda Elazığ’a da davet edilen İbrahim Tığ’ın şiir, araştırma, hikâye dallarında birçok eseri ve ödülü bulunmaktadır. Basılı kitaplarından birkaçı:

-İlk Yaz Vurgunu (Şiir)

-Neler Gizliyor Adın (Şiir)

-Karabayır (Öykü)

-Yitik Zaman Düşleri (Şiir)

-Rüştü Onur (Yaşamı, Sanatı, Eserleri)

-Söğe (Öykü)
-Kiraz Aldım Dikmeden (Devrek Türküleri/Araştırma, Derleme).

Genişletilmiş, geliştirilmiş 2. basım Devrek Türküleri, 2019 yılında basılmış olup 240 sayfa, 25 bölümdür.

Sahası olmadığı halde onca türkünün, şunca bilginin araştırma ve derlemesi öyle sanıyoruz ki İbrahim Tığ’ı bir hayli uğraştırmış ve yormuştur. Sorumluluk gerektiren bir iştir çünkü Tığ’ın yaptığı, hassasiyet isteyen bir iş. Bu hususta Döndü Açıkgöz’ün tespiti gayet yerindedir:

“Devrekli şair, gazeteci İbrahim Tığ bu konuda önemli bir çalışmaya imza attı. ‘Kiraz Aldım Dikmeden / Devrek Türküleri’ adını verdiği kitabı 3 Mayıs 2017’de yapılan söyleşi ve imza gününde okurla buluşturdu. Böylelikle yaşadığı yere ait türküleri, deyişleri, manileri bir anlamda sahiplenmiş oldu.”

Bir ülkenin aydınları, halkına ve halkının değerlerine sahip çıkmıyorsa; onları gözetip kollamıyorsa eksiği var demektir. Yarım aydın diyebilirsiniz böyleleri için. Hele türküler! Halk türküleri… Mehmet Özçataloğlu’na kulak verin azıcık:

“Türküler umudun adıdır. Sılaya olan hasrettir. Yârin kokusuna özlemdir. Yaşamdır türküler. Gelecek nesillere mirastır. O yüzden türküler üzerine yapılan nitelikli araştırmalar, yazılmış kitaplar değerlidir. / Bu değerlerden biri de şair-gazeteci İbrahim Tığ’ın Devrek türküleri üzerine yapmış olduğu ve yayımladığı ‘Kiraz Aldım Dikmeden’ adlı yapıttır. Kaynak Yayınları tarafından yayımlanan eserde dokuz Devrek türküsünün ortaya çıkış hikâyesini okuyoruz. Ayrıca birçok Devrek türküsü de yer alıyor.”

Tanpınar’ın Huzur romanında geçer; “Halkımıza ve hayatımıza ne kadar yaklaşırsak o kadar mesut olacağız. Biz bu türkülerin milletiyiz.”

Ve ne demişti Konfüçyüs; “Bir toplumu tanımak istiyorsanız türkülerini inceleyiniz.”

İbrahim Tığ’ın yaptığı da budur işte. Türk/ü milletinin türkü/lerini araştırmış ve kayda geçirmiştir. Kutlamak gerekir.

Bir başka kutlanası başarısı ise senelerce “Bolu türküsü” diye bilinen; TRT repertuvarına da öyle giren “Kiraz aldım dikmeden / Tombulacık Halime’m” türküsünü uzun bir uğraş neticesinde 73 yıl sonra Devrek’e mal etmiş ve böylece de tescil ettirmeyi başarmıştır.

Önsöz dışında Tığ’ın, kitabın son bölümlerinde de yazıları var; “Bir Yöre Çalgısı / Zonguldak-Devrek Çiftesi.” Akabinde Ali Gürlü ve Arif Çelik ile yaptığı mülakatlar. Ve bir de “Türküler Ne Söyler” başlıklı makale. Bu makalesinde Tığ, kimi türkülerde dikkatini çeken hataları dile getirmiş, tespitlerde bulunmuş.

Bu tespitlerden biri, İzzet Altınmeşe’nin derlediği bir türküde geçen “gada” kelimesine dair. Tığ, bu kelimeyi küçük kardeş, ağabey, arkadaş, gönül, naz anlamlarında “kada” olarak yazmış. “Ergen kızlar alsın benim kadamı” demiş.

Bize kalırsakadadeğilgada.”

Ne demek “gada?”

Dert, hastalık, kaza-bela, sıkıntı, üzüntü demek. Elazığ’da yaygın kullanılan bir kelimedir bu. Anne, çocuğunu severken, “gadan alam”der. “Gadan belan bana gele/gelsin” der. Kızdığı birine de icabında “gadamı alasın” der. Bu kelimenin “gada” anlamında ama “kada” şeklinde kullanıldığı yerler/yöreler de vardır. Mesela bir Karacaoğlan türküsünde geçer; “Kadan alsın güzellerin hepisi.” Veya bir mânide; “Kadaların aldığım / Kuru yerde uyumuş.”

Aynı yazıda bir diyeceğimiz de bir Yozgat türküsündeki “Pilav pişirdim yavan/ Üstüne kıydım soğan” mısraları ile ilgili İbrahim Tığ’ın düzeltmesine dair.

Tığ diyor ki yazısında, bu iki mısra şöyle olacak:

Pilav pişirdim yavan

Üsküre kestim soğan

Yani “yavan olarak yapılan pilavın yanında bir başka kap çeşidi olan üsküreye soğan kesilmiştir.”

Sayın Tığ’ın görüşüne saygımız var; lakin bize kalırsa bu görüşte bir zorlama, bir yakıştırma mevcut. Bize göre, kadın diyor ki, “pişirdiğim pilav yavan olduğu için katık olsun diye üstüne soğan kıydım; yani doğradım.”

Bu kadar basit ve anlaşılır! Sözü tevile ne hacet?

Yazımızı, kitaba ismini veren Devrek türküsünün bir kuplesini (s.25) mırıldanarak bitirelim. Yazım yanlışlarını düzelterek fakat:

Tütün aldım Hendek’ten Halime’m

Hekim gelsin Devrek’ten

Hekim buna neylesin Halime’m

Yangınımız yürekten

**

Aygın mısın Halime’m, baygın mısın, gel

Hiç haberin gelmiyor, dargın mısın, gel.

Sevdiklerinizden güzel haberler almanız, İbrahim Tığ’dan yeni kitaplar almamız temennisiyle…

…………………..

*Ömür Çelikdönmez’in,“Devrek Türkülerinin Halk Türkülerindeki Yeri” başlıklı araştırma yazısı için bkz. Türk Yurdu Dergisi -Türkü Dosyası.- Sayı: 269, Ocak-2010

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 28 Şubat 2021
İmsak 05:29
Güneş 06:50
Öğle 12:41
İkindi 15:49
Akşam 18:21
Yatsı 19:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Ankara Keçiörengücü 24 39
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 25 49
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 24 37
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Celta de Vigo 25 30
11. Granada 24 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 23 21
20. Huesca 25 20
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@