29.09.2020, 13:52 130

Köylerin Tükenişi

Yıllardır her pazar günü köyüme giderim.

Son yıllarda köye gider iken sebze, süt ve süt ürünlerini şehirden alıp götürmek beni çok üzdüğü gibi eskiden sahip olduklarımızın ne kadar önemli ve değerli olduğunu şimdi daha iyi anlıyorum.

Altınovanın en büyük köylerinden biri olan Ağınsı köyünde gözlerimi dünyaya açtım. Köyüm ve çevre köyler Elazığ’ın en verimli köyleri idi.

Şöyle bir tekerleme söylenirdi.

Ağınsı-Habusu bir elmanın yarısı veya Ağınsı-Habusu Altınovanın yarısı derlerdi.

Çiftçilik ve besicilik yapan bir aileye mensup birisi olarak, zor şartlarda yaşamımızı devam ettirmeye çalıştık.

Köy hayatın da kazancın anahtarı, geçe gündüz demeden sarf edilen emek ve alın teri dir. Öyle anlar olur ki iki gün veya daha fazla tarlada kalmak zorunda kalırsın.

Bu zor şartlarda yapılan mücadelenin sonucunda kazanılan kazancın hazzı ve bereketi daha farklı olurdu.

Çocukluğumuz şu anda çevremizde göremediğimiz bir çok ürünün yetiştiği köy ortamında geçti.

Köy deki kardeşlerimiz birkaç ürün dışında genelde kendi yetiştirdiği ürünler ile ihtiyacını karşılardı.

Zor şartlarda ve büyük emeklerle kazanılan her şeyden azami faydalanma ve yarına dair birikim yapma ana kuraldı.

Elimizdeki her şeyin kıymetini bilmek, yaratanın bahşettikleri karşısında şükür etmek öğretildi bize.

Köy de yaşayan komşularımızın çok kazananı da, az kazananında şükreder daha fazla gayret etme arzu ve isteğinde olur ve kendi işi gücü ile meşgul olurdu.

Her evde mutlaka en az üç-beş büyük baş hayvan vardı.

Yıl boyu hiçbir insan süte,yoğurda,yağa,ayrana para ödemediği gibi kışlık peynirini ve post çökeleğinin yapar sofrasındaki zorunlu olan ve faydalı olan bu besinlerini temin etmiş olurdu. Hayvanları fazla olan kişiler yılda yetiştirdiği bir iki hayvanı satarakta bir kazanç elde ederdi.

Köyümüzde kasaplığa yatkın olan komşularımızdan biri haftada veya on beş günde bir hayvan keser di.Bu hayvan kesilmeden önce et ihtiyacı olan kişiler isim yazdırarak taze et temin etmiş olurlardı.

Evimizde tavuk,ördek,kaz ve onlarca hindimiz vardır. Bu hayvanların hem yumurtalarından hem de etlerinden faydalanırdık.

Ani gelen misafirlere mahcup olmamak için mutlaka ikramda bu hayvanlar kesilirdi.

Aynı zamanda beslenen tavuk ve diğer hayvanlar zor kış şartlarında aile için kesilirdi.

O günkü tatları şu anda yakalamak imkansız.

Şunu açık yüreklikle söyleyebilirim bizler şu anda tavuk eti değil sadece hormonlanmış ve şişirilmiş beyazımsı, tadı olmayan bir şeyleri tavuk eti diye bizlere satıyorlar.

Çiftçilik yapardık.

Buğday, arpa ,kavun,pancar,pamuk,fasuliye,nohut ve diğer ürünleri yetiştirdik.

Her ürünün ayrı bir hikayesi olduğu gibi, gerek soframıza gerekse bütçemize ayrı bir katkısı olurdu.

Buğday eker günlerce harmanlar yapar bir buğday tanesinin ölçeğe girmesinin mücadelesini verirdik.

Tabi harmanda öncelikle gelecek yıl ekilecek tohum ayrılırdı.

Evin unluk ve bulgurluk buğdayı ayrıldıktan sonra geri kalan satılırdı.

Tabi hayvanların samanı ve yemi buradan ve arpadan temin edilirdi.

Pancar ekerdik, ekim parası ve ara avanslar alırdık.

Bu çiftçi için dönemsel olarak ilaç gibi bir gelir olurdu. Aynı zamanda fabrika torba torba pancar ekicilerine toz ve kesme şeker verirdi.

Gruplar var idi bu guruplarda çiftçiler bir birine yardımcı olur, pancarı az olan veya avans miktarı kadar ürün yetiştirmeyen kişiye,komşusu kendi fazla pancarını onun adına yatırırdı.Böylece o kişi cezadan ve kesintiden kurtulurdu.

Ciddi bir dayanışma söz konusuydu.

Tabi biz çocuklar için şeker pancarı ayrı bir anlam ifade ederdi.

Hiç oyuncak arabalarımız olmadı.Pancardan yapılan arabalar bizim için olmazsa olmaz idi. Güzel oyuncağımız vakit geçireceğimiz bir uğraşımız olurdu.

Kavun veya pancar tarlalarının başalarına veya bir kısmına sebze ekerdik.

Satmak için değil genelde evin ihtiyaçlarının karşılanması için ekilirdi.

Evin salçası,kurutmalıkları,turşusu bu şekilde temin edilirdi.

Güneş doğmadan kavun tarlasın gider kavunlarımızı erkende toplardık. Kavun kokusunu yıllar geçti hala unutamadım.

Tabi her zaman olduğu gibi bir sonraki yıl için en güzel ürünlerden tohumluk ayrılırdı.

Gerek sebze içlerine gerekse yeşil ekilen ürünlerin hat aralarına nohut,lobik,künçü ve mısır tohumu atılırdı.

Ailenin baklagiller ihtiyaçları bu şekilde karşılanırdı.

Bunların en güzel yanı yerli tohum oluşu ve genleri ile oynanmamış ürünler oluşu idi.

O yetiştirdiğimiz ürünlerin tatlarını yakalamak şu an imkânsız.

Bağımız ve bahçemiz vardı.

Köyde tüm komşularımızın olmasa bile çoğunluğunun bahçesi vardı.

Olanlar, olmayanlara mutlaka azına ve çoğuna bakmadan meyve gönderirdi.

Yaz sezonunda köyde yaşayan bir kişi bu ürünlere parasız ulaşırdı.

Bağ ve bahçesi fazla olan komşularımız bağ bozumunda sonra pestil ve orçik yapardı.

Göz hakkı ve komşu hakkı hiçbir zaman göz ardı edilmezdi.

Son baharda yapılan kışa hazırlıklarını ayrı bir keyfi ve lezeti olurdu.

İlinçaklar dolusu yapılan tandır ekmekleri, bir iki post dolusu tuzlu çökelek, çinko sitillere koyulan kavurmalar, kilerlerin tavanlarına asılan kış kavunlar, ayvalar hep uzun kış günleri için hazırlanırdı.

Köy hayatının tatili, dinlenmesi ve molası yoktur.

Sadece kış döneminde işlerin büyük bir kısmı olmazdı.

Her evde hayvan olduğu için kışın onların bakımı bile ciddi bir zahmet ve emek gerektirirdi.

Mart ayıyla başlayan iş yoğunluğu, artarak Kasım sonuna kadar devam ederdi.

Yetiştirdiğimiz ürünler evimizin ihtiyaçlarını karşıladığı gibi aynı zamanda geleceğimiz için bir birikim yapmamızı sağlardı.

Köyde dostluk vardı.

Köyde bolluk ve bereket vardı.

Köyde dayanışma ve yardımlaşma vardı.

Köyde kendi yağınla kavrulma vardı.

Azı çoğuna bakmadan köyde şükre dayalı hayat vardı.

Ova köylerinin düğünleri ayrı bir güzel olurdu.

Günler öncesinden hazırlıklar yapılır. Gelen tüm misafirlere yetecek miktarda yemekler yapılır. En az üçgün davul ve klarnet ve mahalli sanatçılarla eğlenceler düzenlenirdi.

Köylerde göç yoktu.

Okuyan veya devlet dairesinde iş bulanlar hariç, geri kalanlar ekmek kaygısı nedeniyle hiç başka bir memlekete gitmeyi düşünmezdi.

Bu anlattıklarım yıllar öncesi gördüklerimiz ve yaşadıklarımıza dair tespitlerdir.

Bu değerlerimizin çoğunu kaybettik.

Köylülerin bir çoğu hayat şartları ve artan ürün yetiştirme maliyet oranlarındaki artış su ve diğer problemler nedeniyle bu dediklerimin çoğunu yapamamaktadır.

Önce pamuk ile başlayan kaybımızı diğer ürünler takip etti.

Kendi kendine yetebilen yetiştirdiği ürünlerle ayakta kalan köylü kardeşlerimiz her geçen gün dışa bağımlılıklar artığı gibi ciddi geçim sıkıntısı ile karşı karşıya kaldılar.

Su problemiyle birlikte bağımlılık artı, köylünün ve ürünlerin tükenişi ile göçler başladı.

Bunları kalem kalem yazmak yerine iki örnekle anlatmaya çalışacağım.

Kendi köyümde artezyeni olmayan komşularımız sadece arpa ve buğday ekiyor.

Kaldırdıkları ürünler masrafını dahi zor çıkarıyor.

Yüzlerce hayvanın olduğu, nahırımızın ve nahırcımızın bulunduğu köyümde ,şu anda doksan hanelik köyde en fazla 15-20 büyük baş hayvan bulunmakta.

Köyün tamamına yakını süt ve süt ürünleri ile diğer ürünleri şehirden almaktalar.

Geçmişle, günümüzü kıyaslamaya çalıştım.

Anlatıkarımla,yazının başlığının uyumlu olup olmadığına siz karar verin.

Saygılarımla.

...

Yorumlar (0)
26°
az bulutlu
Namaz Vakti 28 Ekim 2020
İmsak 05:16
Güneş 06:39
Öğle 12:12
İkindi 15:08
Akşam 17:35
Yatsı 18:52
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 6 16
2. Fenerbahçe 6 14
3. Galatasaray 6 10
4. Karagümrük 6 8
5. Çaykur Rizespor 6 8
6. Kasımpaşa 6 8
7. Antalyaspor 6 8
8. Malatyaspor 6 8
9. Göztepe 6 7
10. Erzurumspor 5 7
11. Başakşehir 6 7
12. Beşiktaş 5 7
13. Gaziantep FK 6 7
14. Sivasspor 5 7
15. Hatayspor 4 7
16. Konyaspor 5 6
17. Kayserispor 5 6
18. Trabzonspor 6 5
19. Denizlispor 6 5
20. Gençlerbirliği 5 4
21. Ankaragücü 4 1
Takımlar O P
1. Tuzlaspor 7 17
2. İstanbulspor 7 16
3. Adana Demirspor 7 14
4. Samsunspor 7 14
5. Ankara Keçiörengücü 7 13
6. Altınordu 7 13
7. Giresunspor 6 11
8. Altay 6 10
9. Balıkesirspor 7 10
10. Adanaspor 7 9
11. Akhisar Bld.Spor 7 9
12. Bursaspor 7 7
13. Menemen Belediyespor 7 6
14. Bandırmaspor 7 5
15. Ümraniye 7 5
16. Ankaraspor 7 4
17. Boluspor 7 3
18. Eskişehirspor 7 3
Takımlar O P
1. Everton 6 13
2. Liverpool 6 13
3. Aston Villa 5 12
4. Leicester City 6 12
5. Leeds United 6 10
6. Southampton 6 10
7. Crystal Palace 6 10
8. Wolverhampton 6 10
9. Chelsea 6 9
10. Arsenal 6 9
11. Tottenham 5 8
12. West Ham 6 8
13. Man City 5 8
14. Newcastle 6 8
15. M. United 5 7
16. Brighton 6 5
17. West Bromwich 6 3
18. Burnley 4 1
19. Sheffield United 6 1
20. Fulham 6 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 7 14
2. Real Madrid 6 13
3. Granada 6 13
4. Villarreal 7 12
5. Atletico Madrid 5 11
6. Cádiz 7 11
7. Osasuna 6 10
8. Elche 5 10
9. Getafe 6 10
10. Real Betis 7 9
11. Eibar 7 8
12. Barcelona 5 7
13. Sevilla 5 7
14. Valencia 7 7
15. Deportivo Alaves 7 7
16. Athletic Bilbao 6 6
17. Huesca 7 5
18. Celta de Vigo 6 5
19. Levante 5 3
20. Real Valladolid 7 3
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@