22.02.2021, 13:41 237

METRİKLERLE FIRAT ÜNİVERSİTESİ

Öğrenci olarak kayıt olduğum 1973 yılından, emekli olduğum 2020 yılına kadar tamı tamına 47 yıl hep Fırat Üniversitesi ile ilişki içerisinde bulundum. Tabi bu sürelere, yüksek lisans ve yurt dışlarında bulunduğum dönemler de dâhildir. İstanbul Teknik Üniversitesinde yüksek lisans eğitimimi tamamladıktan sonra, 1979 yılında Haziran ayında Araştırma Görevlisi (Asistan) olarak Fırat Üniversitesinin akademik kadrosuna dâhil olmuştum. Kadrom Fırat Üniversitesinde kalmak üzere Almanya’da (DAAD doktora bursiyeri), Amerika’da (YÖK bursiyeri, Mevlana vb.) ve İngiltere’de bulundum, dersler verdim, projelerde çalıştım ve farklı araştırmalar yaptım.

Ömrünüzü verdiğiniz bir üniversiteyi unutmanız mümkün mü? Emekli olup bir Vakıf Üniversitesinde (Maltepe) göreve yapsanız bile, gözünüz ve kulağınız hep yuvanızda oluyor. Fırat Üniversitesini takip ediyorsunuz. Neler yapılıyor, gelişmeler nedir takip ediyorsunuz.

Dekan Sayın Prof. Dr. Nuri Gömleksiz’in girişimleri neticesinde, 20 Şubat 2021 tarihinde Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesine “Akreditasyon Süreçlerinde Sık Karşılaşılan Sorunlar” başlıklı bir konuşma (Webinar) yaptım. Fırat Üniversitesinde akreditasyon sürecini daha iyi değerlendirilebilmesi için de konuşmamın başlangıcında Fırat Üniversitesinin 2020’deki metriklerini ele aldım. Bu metrikler Fırat Üniversitesinin başarısı için ne söylüyor? Fırat Üniversitesinin bulunduğu sıralamalar anlamlı mı? Bu sıralamalar nasıl yukarı çekilebilir? Neler yapılabilir? konularını anlattım.

"Dünya Üniversitelerinin Webometri Sıralaması", İspanya'daki en büyük kamu araştırma kuruluşu olan Consejo Superior de Investigaciones Científicas'a (CSIC) ait bir araştırma grubu olan Cybermetrics Lab'ın bir girişimidir. Bu kuruluşun amacı, dünya üniversitelerinin ve diğer kurumların sıralamasını web ortamlarında toplanan verilerle belirlemektir.

Değerlendirme 3 temel gösterge (Görsellik, Şeffaflık ve Mükemmellik)  üzerine yapılıyor. Üniversitenin web içeriğinin etkisi (Görsellik) %50 ağırlığa sahip ve kaynak olarak Ahrefs, Majestic değerlendirmelerini kullanılıyor ve kurumun web sayfalarına bağlanan harici ağların (alt ağların) sayısına bakılıyor.

Şeffaflık göstergesinde, en çok alıntı yapılan araştırmacılara bakılıyor. Kaynak olarak Google Scholar profilleri kullanıyor, ilk 210 yazardan alıntı sayısına (ilk 20 aykırı değer hariç) bakılıyor. Bu göstergenin ağırlığı %10.

Üçüncü gösterge ise mükemmelliktir. 5 yıllık süre içerisinde Scimago’nun  (2015-2019) veri tabanındaki 27 disiplinin her birinde en çok alıntı yapılan ilk% 10 arasında yer alan makale sayısına bakılıyor ve bu göstergenin ağırlığı ise %40’tır. 

Fırat Üniversitesi Şubat 2021 verilerine göre dünya üniversiteleri içerisinde Ranking Web of Universities metriğine göre 1365 inci sıradadır. Türkiye’de ise 20. sıradadır. Bunun anlamı, yabancı ülkelerden Türkiye’ye gönderilen öğrencilerin gidecekleri üniversitelerin belirlenmesinde kullanılan bir metrik olmasıdır. Örneğin, Irak’tan Türkiye’ye lisansüstü öğrencileri gönderilirken, bu metrik kullanılıyor ve üniversitenin ilk 2000 içinde yer alıp almadığına bakılıyor. Eğer Fırat Üniversitesinin bu metriği 2000’in altında olmasa, Irak Eğitim Bakanlığı öğrencilerin diplomalarına denklik vermemektedir.  

Yakın geçmişte, TÜBİTAK, Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi raporunu yayımladı. Bu metrik için 4 boyut incelendi. Birinci boyutta, üniversitelerin Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Yetkinliğine (Bilimsel yayın sayısı, atıf sayısı, Ar-Ge projeleri ve fon tutarları, bilim ödül sayıları ve doktora mezun sayıları) bakılıyor. Ağırlığı %23,75’tir.  

İkinci boyutta, Fikri Mülkiyet Havuzu verileri (patent başvuru ve belge sayıları, faydalı model/tasarım sayıları, uluslararası patent başvuru sayıları) inceleniyor ve ağırlığı %18,75’tir.

Üçüncü boyutta, İşbirliği ve Etkileşim (Üniversite-Sanayi Ar-Ge yenilik proje sayıları ve fonları, uluslararası işbirliği düzeyinde yapılan Ar-Ge proje sayıları ve fon tutarları, dolaşımdaki öğretim elemanı/öğrenci sayıları) değerlendiriliyor ve ağırlığı %28,75’tir.

Dördüncü boyutta ise Ekonomik Katkı ve Ticarileşme durumuna (Teknoparklarda, kuluçka merkezlerinde akademisyenlerin firma sayıları, üniversite öğrencilerinin ya da son 5 yıl içinde mezun olanların teknoparklarda, kuluçka merkezlerindeki firma sayıları ve istihdam ettikleri kişi sayıları ile lisanslanan patent/faydalı model tasarım sayılarına) bakılmaktadır ve ağırlığı %28,75’tir.

Fırat Üniversitesi 2020 yılı Girişimci ve Yenilikçi Üniversiteler Endeksinde 38. Sırada.

Gene TÜBİTAK tarafından yayınlanan Üniversitelerin Alan Bazında Yetkinlik Analizinde de hem kalite hem de hacim olarak Akışkanlar Dinamiği, Raylı Sistemler, İnşaat, Metal Alaşımları, Matematik, Madencilik, Proses Kimyası, Akış Gücü Makine, Seramik ve Kompozit Malzemeler, Akışkan Gücü, İnorganik Kimya, Fizikokimya. Bilgi ve İletişim Teknolojileri-Yapay Zekâ alanlarında ise en etkin üniversiteler olan Boğaziçi, Hacettepe, Bilkent, Sabancı üniversiteleri arasında yer almayı başardı.

URAP (University ranking by academic performance) Türkiye’de hizmet veren bir kuruluş ve URAP verilerine göre Fırat Üniversitesi, dünya üniversiteleri içerisinde 1168’inci sırada yer alıyor. Fırat Üniversitesi Türkiye’de 166 üniversite arasında ise 24. sırada.

Center for World University Rankings (CWUR) verilerine göre Fırat Üniversitesinin dünya sıralaması 1464 ve Türkiye Sıralaması ise 32.

Diğer bir metrik ise US News-Best Global Universities değerlendirmesine göre de Fırat Üniversitesi dünya sıralaması 1372, Türkiye’de 29. ve Mühendislik alanında ise dünyada 632 sırada.

6-10 Şubat 2021 Tarihli https://scholar.google.com/ verileri ile H indeksi ve atıf sayısına göre ilk 6000 araştırmacı içerisinde 100 civarında Fırat Üniversitesi öğretim üyesinin yer alması da iyi bir sonuç…

Fırat Üniversitesinde bağımsız dernek ve kuruluşlarca akredite edilen programları incelediğimizde, MÜDEK tarafından Elektrik-Elektronik Mühendisliği, İnşaat Mühendisliği ve Makine Mühendisliği programlarının akredite edildiğini görüyoruz. Tıp fakültesi TEPDAD ve Veteriner Fakültesi de VEDEK tarafından akredite edilmiş programlardır.

2004-2005 yılında Amerika’da West Virgina State Üniversitesinde ders verirken, ABET akreditasyon süreçlerini öğrenme imkânını bulmuştum. 2013, 2018 ve 2019 yıllarında da Sam Houston State Üniversitesinde ABET kriterleri ile dersler verdim. 2016 yılından beri de Yükseköğretim Kalite Kurulu YÖKAK) Dış Değerlendirici olarak görev yapmaktayım. Abant İzzet Baysal, Bilecik Şeyh Edebali ve Ardahan Üniversitelerinde Kurumsal Dış Değerlendirme Programı kapsamında görevler aldım. Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesini Kurumsal Akreditasyon Programı (KAP) ve Boğaziçi Üniversitesini ise Kurumsal İzleme Programı (KİP) kapsamında değerlendirme sürecindeyim. Diğer taraftan İLAD (İletişim Araştırmaları Derneğinin) İLEDAK ile sürdürdüğü eğitim programlarına katılmış birisi olarak Fırat Üniversitesine aşağıdaki önerileri yapıyorum.

Akreditasyon sürecinde PUKÖ döngüsü çok önemlidir. Her türlü süreçte bu döngü tamamlanmalıdır. Yani Planla-Uygula-Kontrol et-Önlem al döngüsünün özellikle Kontrol et ve Önlem al süreçlerinde sürekli bir iyileştirme söz konusu olmalıdır. Bu da yeterli olmayıp, Olgunluk düzeyi 5 diye adlandırdığımız sürecin Fırat Üniversitesi tarafından benimsenmesi gerekir. Yani başka üniversiteler bizdeki bir süreci alıp kullanıyorsa, o zaman Fırat Üniversitesinin o süreç ile ilgili olgunluk düzeyi 5 olacaktır.

Fırat Üniversitesi 2022 yılında Kurumsal Akreditasyon Programı (KAP) için mutlaka YÖKAK’a müracaat etmesini öneriyorum. Bu akreditasyonun alınması durumunda, Araştırma Üniversitesi olması yönünde önemli bir kapı aralanmış olacaktır.

Araştırma Üniversitesi demek, program kapsamında yapılan kadro tahsislerinin, yurtdışı doktora imkânlarının ve TÜBİTAK desteklerinin artması, performansı en yüksek 5 araştırma üniversite olması durumunda da ilave araştırma ödeneği alması demektir.

Fırat Üniversitesi bünyesinde Eğitim Fakültesinin bazı programlarının EPDAD tarafından akreditasyon edilmesi için müracaat etmiş olması, olumlu bir gelişmedir. Ancak, örneğin Teknoloji Fakültesi ve diğer fakülteler de bu süreci başlatmalıdırlar. Amaç, Fırat Üniversitesinin itibarının daha yükseklere çekilmesi olmalıdır. Diğer önemli bir konu ise tamamen İngilizce eğitim yapan programlar açmak için seferberlik ilan edilmelidir.      

Yorumlar (0)
14°
açık
Namaz Vakti 05 Mart 2021
İmsak 05:22
Güneş 06:43
Öğle 12:40
İkindi 15:53
Akşam 18:27
Yatsı 19:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 27 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Ankaragücü 26 23
20. Denizlispor 26 21
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 27 51
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 25 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 26 30
15. Burnley 27 29
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 27 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@