17.06.2021, 12:29 42

NEVZAT ÜLGER’DEN “ÜÇ İKTİSADİ YAPI”

Nevzat Ülger, bu şehrin son yıllarda en verimli, velûd yazarlarından biri oldu. Yirmi bir yıla on üç eser sığdırmak ne demektir, takdir edersiniz:

*Kalkınma Yolunda Bir Şehir Elazığ (2000)

*Türkiye’de Siyaset ve İktisat (2003)

*İslam Tarihinde İktisadi Uygulamalar (2009)

*Osmanlının İktisat Mantığı (2013)

*Doğu’da ve Batı’da Bilim ve Düşünce (2015)

*Elazığ’a Değer Katanlar-I (2016)

*Bilim ve Düşüncede Doğu ve Batı (2019)

*Elazığ’a Değer Katanlar-II (2019)

*Elazığ-Türkiye ve Dünya Ekseninde Ticaret ve Sanayi (2019)

*Toplum-Ekonomi ve Yatırımın Faizsiz Kredi ile Finansmanı (2021)

*Üç İktisadi Yapı (2021)

Ve yoldaki iki eser;

*Elazığ’a Değer Katanlar-III

*Sanayileşmede Neden Geç Kaldık

Biz, bugün size Ülger’in 11. eseri Üç İktisadi Yapı’yı tanıtmaya çalışacağız.

Diyor ki yazar bu kitabın Önsöz’ünün bir yerinde; “Bu çalışma ile topluma ‘Üç İktisadi Yapı’ adı altında Osmanlı İktisadı, Cumhuriyet Dönemi İktisadı ve Adil Düzen İktisat Sistemi’ni sunmuş oluyoruz. Okuyucu, bu üç uygulamadan seçmeler yaparak belli bir senteze ulaşıp oradan da iktisadi uygulamaların analizini yapabilir.”

Nevzat Ülger, kültür donanımlı; ancak ekonomi sahasında kendini daha bir yetiştirmiş aydın bir şahsiyet. Onunla memleket ve dünya meseleleri üzerine istediğiniz düzeyde konuşmanız mümkündür. İsterseniz edebiyat, sanat, kültür, din ve siyaset mevzularına da rahatlıkla girebilirsiniz. Nevzat Ülger’in, bütün bu konularda size birçok diyeceği vardır.

Bu eseri yazmaktaki maksadını ise şöyle ifade ediyor o:

“Üç İktisadi Yapı, aslında tek tek veya toplumsal düşünceye davetiye çıkarmak için yazıldı. Zaten ekonomi; bireylerin ve toplumun hayat biçimini değiştiren ve değer yargılarını şekillendiren bir belirleyicidir.”

Üç iktisadi yapının ilkini; yani Osmanlı İktisat Sistemi’ni şöylece özetlemiş bir yerde de:

“620 yıl boyunca uygulanmış, tarım toplumuna özgü, toplumsal refahın sağlanması için tatbik edilmiş bir iktisadi uygulama.”

Mevzuu biraz daha açacak olursak; Osmanlının iktisat politikasında esas, ithalatın özendirilmesi, ihracatın zorlaştırılmasıdır. Yani Osmanlı, ihracata sıcak bakmaz; ama ithalat için hiçbir sınırlama getirmez. Niye bu böyle, diyecek olursanız; yurt içi ihtiyaçların tümü karşılandıktan sonra, fazla kalan malların ihraç edilmesi için tüccara izin verilirdi. Çünkü Osmanlıda ihracat, üretimin esası değildir. Hedef, yurt içi ihtiyaçların karşılanmasıdır. Bu esasa “yeterlilik ilkesi” denmesi de herhalde bu yüzdendir.

Cumhuriyet döneminin ilk iktisadi kararları 1921 Şubat’ında toplanan İzmir İktisat Kongresi’nde alınmıştır. Bir bakıma bu kararlar 1913 tarihli sanayii teşvik yasasının eklemelerle yapılan yeni şekliydi.

Cumhuriyet dönemi iktisadı hakkında Ülger’in görüşü:

“Cumhuriyet döneminde İsmet Paşa, yatırımı değil tasarrufu ve devlet tekelini esas alır. Osmanlıdan gelen bir alışkanlıkla üretime yönelik girişimler toplumun asli ihtiyaçları kadardır.”

Yazara göre, bu dönemin problemlerinin çözümünde Atatürk’ün büyük dahli vardır. Atatürk, İş Bankası’nı; bilahare de Sümerbank ve Etibank’ı kurdurur. Giderek ülkede KİT’ler kurulmaya başlar.

Nevzat Ülger’in kitabında sözü edilen üçüncü iktisadi yapı, Necmettin Erbakan’ın sistemleştirdiği ve kısa bir süre de “Millî Görüş/Adil Düzen” ismiyle uygulamaya koyduğu “Havuz Sistemi”dir. Der ki Ülger; “Erbakan’ın Adil Düzen uygulamalarından ve İslami söylemlerinden rahatsız olan çevreler, ‘Batı Çalışma Grubu’ nu oluşturarak onu iktidardan uzaklaştırdılar.”

Üç İktisadi Yapı’nın Genel Değerlendirme bölümünden alacağımız yazın dünyamızdan üçlemelerle sözü finale erdirmek niyetindeyiz:

*Üç Tarzı Siyaset – Yusuf Akçura

*Üç Medeniyet – Ahmet Ağaoğlu

*Üç Mesele – İsmet Özel

*Üç Muhammed – Mustafa İslamoğlu

*Üç İsa – Aytunç Altındal

*Üç İstanbul – Mithat Cemal Kuntay

Daha fazlası için kitaba müracaat; Elif Ofset Mat. (0424) 212 17 87

Yorumlar (0)
27°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Selçuk Öztürk ve yönetimi “İstifa” Etmeli mi, Etmemeli mi?
Selçuk Öztürk ve yönetimi “İstifa” Etmeli mi, Etmemeli mi?
Namaz Vakti 05 Ağustos 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 0 0
2. Alanyaspor 0 0
3. Altay 0 0
4. Antalyaspor 0 0
5. Beşiktaş 0 0
6. Karagümrük 0 0
7. Fenerbahçe 0 0
8. Galatasaray 0 0
9. Gaziantep FK 0 0
10. Giresunspor 0 0
11. Göztepe 0 0
12. Hatayspor 0 0
13. Başakşehir 0 0
14. Kasımpaşa 0 0
15. Kayserispor 0 0
16. Konyaspor 0 0
17. Rizespor 0 0
18. Sivasspor 0 0
19. Trabzonspor 0 0
20. Malatyaspor 0 0
Takımlar O P
1. Adanaspor 0 0
2. Altınordu 0 0
3. Ankara Keçiörengücü 0 0
4. Ankaragücü 0 0
5. Erzurumspor 0 0
6. Balıkesirspor 0 0
7. Bandırmaspor 0 0
8. Boluspor 0 0
9. Bursaspor 0 0
10. Denizlispor 0 0
11. Eyüpspor 0 0
12. Gençlerbirliği 0 0
13. Kocaelispor 0 0
14. Manisa FK 0 0
15. Menemenspor 0 0
16. Samsunspor 0 0
17. Tuzlaspor 0 0
18. Ümraniye 0 0
19. İstanbulspor 0 0
Takımlar O P
1. Arsenal 0 0
2. Aston Villa 0 0
3. Brentford 0 0
4. Brighton 0 0
5. Burnley 0 0
6. Chelsea 0 0
7. Crystal Palace 0 0
8. Everton 0 0
9. Leeds United 0 0
10. Leicester City 0 0
11. Liverpool 0 0
12. Man City 0 0
13. M. United 0 0
14. Newcastle 0 0
15. Norwich City 0 0
16. Southampton 0 0
17. Tottenham 0 0
18. Watford 0 0
19. West Ham 0 0
20. Wolverhampton 0 0
Takımlar O P
1. Deportivo Alaves 0 0
2. Athletic Bilbao 0 0
3. Atletico Madrid 0 0
4. Barcelona 0 0
5. Cádiz 0 0
6. Celta de Vigo 0 0
7. Elche 0 0
8. Espanyol 0 0
9. Getafe 0 0
10. Granada 0 0
11. Levante 0 0
12. Mallorca 0 0
13. Osasuna 0 0
14. Rayo Vallecano 0 0
15. Real Betis 0 0
16. Real Madrid 0 0
17. Real Sociedad 0 0
18. Sevilla 0 0
19. Valencia 0 0
20. Villarreal 0 0
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@