23.05.2022, 10:30 102

PAZARDAKİ MUZLAR, MAYMUNLARIN MUZU MU!

Dünyanın düzenini bozan Covid-19 salgını sonrası, dünyada Maymun çiçeği hastalığı baş gösterdi. Sizlere ne Covid’i ne de Maymun çiçeği hastalığını anlatmayı düşünmüyorum. Çünkü  çok sıkıcı olan kuru bir yazıya dönüşürdü. Maymun denilince akla ilk gelen şeylerden biri, o çok sevdiğimiz çarşıda-pazarda yüksek fiyatıyla göz dolduran ama bir türlü satın alınıp yenilmeyen misafirlik ikram MUZ meyvesidir.

Peki! Hiç okudunuz mu bilmiyorum ama…bu haftaki yazımda, maymunun çok sevdiği muzun mitolojik söylencesini anlatmaya çalışacağım. Dinler tarihçisi Mircea Eliade, Okültizm, Büyücülük ve Kültürel Modalar kitabının “Ölüm Mitolojileri” bölümünde, sade bir dilde günümüz için çarpıcı bir Endonezya halkının mitolojik söylencesini kaleme almıştır. Maymun çiçeği hastalığını mitolojik söylence bağlamında ele almadan önce miti “Ölüm Mitolojileri” bölümünden alıntılama yapmak istiyorum: “Başlangıçta gök yeryüzüne çok yakındı ve Yaratıcı, insanlara bir ipin ucunda armağanlar sarkıtıyordu. Bir gün bir taş sarkıttı. Ama atalar taşa el sürmedi ve yaratıcılarına şöyle seslendiler: ‘Bu taşla ne yapacağız? Bize başka bir şey ver.’ Tanrı bu isteğe uydu; bir süre sonra onlara bir muz verdi, muzu sevinçle aldılar. Sonra atalar gökyüzünden şöyle diyen bir ses duydu: ‘Muzu seçtiğiniz için hayatınız da onunki gibi olacak. Muz ağacı meyve verdiğinde, ana gövde /ebeveynler/ ölür; bu yüzden siz de öleceksiniz ve sizin yerinizi çocuklarınız alacak. Taşı seçmiş olsaydınız, yaşamınız da bir taşınki gibi olacaktı, değişmez ve ölümsüz.”

Mitolojik söylenceler bize doğum ve ölümün zıtlığıyla alakalı her ne kadar geleneksel dünyayı anlamamız bakımından önemli olsa da; sistemin yürütücülerini de anlamamız bağlamında önemlidir. Mitolojik bağlamda ilk dikkat çeken şey, göklerin yeryüzüne çok yakın olmasıdır. Gökteki tanrılar ve insanlar arasındaki sınırın da günümüzde anladığımız gibi belirgin olmamasıdır. Kutsal olan bu dünyada açıkça görünür olduğu bir zamandan söz edilmektedir. Göklerde (kutsallık mihrabı) yaratıcının yarattığı ve geleneksel olarak atalara sunaklarda hediyeler sunulması yine günümüzdeki bir kutsallık zamanına girift de bulunur. İnsanın varoluşunun ayırt edici yönü üretim-emek henüz yoktur da… insan, kutsalın gökten indirdiği hediyelerle doğum-ölüm arasındaki zamanı sürdürmektedir. Mitin en can alıcı noktası ise yaratıcının sunduklarıyla yetinmeyen insan doğal ekonomiye meydan okuma girişim hatasında bulunmaktadır. “Bize başka bir şey ver.” Bu, insan için bir meydan okumadır, o anda hesaplanmayan ve tekrarı olmayan süreci doğurmaktadır. Taş ve muz, insanın varoluşunun birbirine zıt iki temel prensibini sembolize etmektedir. Söylencenin öznesi olan taş, insan ya da sistemin düzeni için ölümsüzlüğü-değişmezliği ve kalıcılığı sembolize ederken; insan için taş bir hediye olarak algılanmamıştır. İnsan ölümsüzlük gibi bir gücün fırsatını kaçırdığı için pişman olmuş olsa da ölümsüzlük-değişmezlik yasası içinde taş gibi soğuk, hareketsiz olmak gibi okunabilir. İnsanların, büyük bir ödül gibi heyecanla ve sevinç içinde kabul ettikleri maymunun en çok sevdiği meyve muz, yani değişim, hareket-canlılık ise ölümün sıcak ateşi karşısında acının hükümdarlığını egemen kılmaktadır. Muzu sevinçle kabul eden insanlık için artık sahne kapanmıştır, ip göğe çekilmiştir. Yaratanın sesi artık duyulmaz olur. Boşluk oluşur ve taş yerine muzu seçen insanların (maymun/ atalar) varoluşsal anlamı da muz ağacı gibi olmaktadır. Onlar muz meyvesi verdikçe ölürler, ret edilmiş kalıcılığı yakalayabilmenin tek çaresi ise çoğalmaktan geçmektedir. Lakin, çizgi çoktan çizilmiş, ikiye bölünme ortaya çıkmıştır. Tuhaftır ki; maymuncu sisteminin oligarkları ‘Bununla ne yapacağız?’ diye soru sordukları taş ile ne yapacaklarını bilmemiş ve kabul etmemiş olsalar da; biz masum insanlara Muz ağaçları meyve verdikçe: O, meyveden (muz) yiyenler yok olmaya mahkûm olan nesilleri zaman içinde anlayabilirler mi? Oysa ki; bir taş yontulur. Antik Yunan mitolojisinin çılgın çocuğu Prometheus’un tanrılardan çaldığı ateş gibi insanlık için bilgisizlikten kaçındırılan ölümsüzlük yine taşın kalıcılığında yakalamaktadır zaman içindeki zamansızlığın yasalarını…Maymun çiçeği hastalığı sayesinde yeniden taş ile muzun mitolojik söylencesinde olduğu gibi, dünyadaki burjuva ya da yeni hümanizma akımı için Mars’tan, mavi gezegen için yeni bir uygarlık hümanizması doğar mı? Bilinmez…

Charles Darwin’in Evrim teorisi bağlamından bir bakış açısı getirilmiş olursa; pandemiler modern biyolojinin temel taşı olması kaçınılmaz olabilir. Teoriye göre, en güçlü olan hayatta kalacaktır. Salgınlarla birlikte doğal seçici seleksiyon toplum ya da insanlar arasında en güçlü genetiğe ve ekonomiye sahip olanların varlığının uygarlığının devamı adına olabilir.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 25 Haziran 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@