19.06.2020, 14:11 61

VEKALET SAVAŞLARI  ( II )

Musul'un DAEŞ'ten kurtarılması için başlayan operasyonlar üç cepheden devam ederken, genelde Ortadoğu'nun özelde ise Irak ve Suriye'nin istikrarsızlaşmasının temelinde yatan sorunlar yeniden gündemde. Musul operasyonunun başarılı sonuçlanması bu istikrarsızlığın giderilmesi için tek başına yetmezken, bölgeyi kaosa sürükleyen en önemli etkenler vekalet savaşları ve işgaller olarak ön plana çıkıyor. Lübnan'dan Irak'a uzanan savaşlara bakıldığında ise vekalet savaşlarını yürüten üç aktör ön plana çıkıyor. İran-ABD ve İran-Sünni Arap ülkelerinin hesaplaşması.
 

Vesayet Savaşı: Karşıt güçlerin birbirine doğrudan saldırmak yerine üçüncü bir tarafın vasıtasıyla mücadele ettiği bir savaş türüdür.

Son dönemde uluslararası alanda birbiriyle rekabet eden büyük güçler, doğrudan karşı karşıya gelmekten kaçınmaya başladı. Büyük güçler doğrudan sıcak çatışmaya girmek yerine uluslararası alandaki çıkarlarını korumak için farklı aktör ve örgütlere destek vermeye başladı. Bu durum "Vekalet Savaşları"(Proxy Wars)'nı son zamanlarda güvenlik literatüründe en çok duyulan kavramlar arasına soktu. Örneğin, Lübnan'da Hizbullah ile İsrail arasında yaşanan savaş, İran-ABD hesaplaşmasının bir parçasına dönüşürken, vekâlet savaşlarını da Ortadoğu'ya taşıdı. Ortadoğu'nun kimlik ve mezheplere dayalı kırılgan yapısına Lübnan, Afganistan ve Irak işgali de eklendiğinde, büyük bir istikrarsızlık adası ortaya çıktı. Ortadoğu'da yaşanan İran-ABD ve İran-Sünni Arap ülkelerinin hesaplaşması bu işgaller sonrası daha da derinleşirken, Ortadoğu'da ortaya çıkan örgütler üzerinden bir mücadeleye dönüştü.

Lübnan'daki dini, mezhepsel ve etnik yapıdan kaynaklı kırılganlık bölgede vekalet savaşları için uygun zemini hazırlarken, İran Hizbullah üzerinden etki alanını genişletme ve İsrail ile hesaplaşmaya çalıştı. 11 Eylül saldırıları sonrası Afganistan'ın işgali uluslararası alanda yeni bir terörizm dalgasına yol açarken, 2003 Irak savaşı ile birlikte Ortadoğu'daki kaos ve istikrarsızlık daha da derinleşti. Bush yönetiminin sözde 'Irak'ı demokratikleştirme' hamlesi bölgede büyük bir krize neden oldu. Irak'ın fay hatlarıyla oynayan bu işgal, Sünni-Şii, Arap-Kürt ayrılığını daha da derinleştirdi. Irak fiili olarak üç parçaya bölünürken, İran Safavi devleti döneminde kaybettiği Bağdat'ı ABD'nin işgali sonrası 'altın tepsi' içerisinde karşısında buldu. Saddam'ın devrilmesinden sonra iktidara gelen Şiiler, özellikle Maliki döneminde İran'ın etkisine girdi. İran, devrim sonrası gerçekleştirme hayali kurduğu Şii Hilali'ne Bağdat üzerinden bir adım daha yaklaştı. Lübnan'daki Hizbullah güçleri ve en önemli müttefki olan Arap ülkesi Suriye'den sonra Bağdat merkezi hükümeti de İran ile yakın bir ilişki kurdu. Böylece İran, Lübnan'dan Yemen'e uzanan hatta etkin bir aktöre dönüşme imkânı buldu. İran, gerek Devrim Muhafızları gerekse de Ortadoğu coğrafyasındaki Şii milislere verdiği destek üzerinden güç tahakkümüne gitti. Ancak, Suriye'de yaşanan iç savaş bölgede büyük bir otorite boşluğuna yol açtı. 2003 işgali ile otoritenin zayıfladığı bir diğer ülke olan Irak ve sınır komşusu Suriye'de ortaya çıkan yeni denklem, büyük bir güvenlik açığına neden olurken, terör örgütleri için de bir yaşam alanına dönüştü. Bu ortamda Irak işgali sonrası ortaya çıkan ve ABD ile Maliki yönetiminin yanlış politikaları nedeniyle güçlenen terör örgütü DAEŞ, Suriye ve Irak coğrafyasında ortaya çıktı. Haziran 2014'te Irak'ın en büyük kenti olan Musul'u ele geçiren DAEŞ, bölgede büyük bir güvenlik tehdidine dönüştü. Irak ve Suriye'de geniş bir hatta kontrolü eline geçiren DAEŞ, bölgenin yeniden dizayn edilmesi için araçsallaştırıldı. ABD'nin Irak ordusuna verdiği silahları ele geçirerek bölgede girdiği her kentte büyük bir katliam gerçekleştiren DAEŞ, yayınladığı video ve açıklamalarda özellikle Şiileri hedef gösteriyor ve insanları sözde 'cihada' çağırıyordu. DAEŞ'in insanları katleden görüntüleri uluslararası alanda büyük bir infiale yol açarken, özellikle Şii kutsalllarına saldırıları, İran'ın ve Şiilerin tepkisini çekti. DAEŞ'in Musul işgali karşısında direniş göstermeden kaçan Irak ordusunun ve Peşmergenin etkisiz kalan görüntüsü karşısında, Irak'ı işgal ederek istikrarsızlaştıran ABD, kurduğu koalisyon ile 'Irak'a ( sözde ! )  yardıma geldi.'

 

Ortadoğu'da sürdürülen vekalet savaşlarının bir parçasına dönüşen DAEŞ, Ortadoğu'da sınırların yeniden belirlenmesinde araçsallaştırıldı. DAEŞ'in Sünni kentlerini işgal etmesi, Şii kutsallarına saldırması ve Batılı gazetecilerin kafasını kesen görüntüleri, DAEŞ'i ortak bir düşmana dönüştürdü. Ancak DAEŞ ile mücadele konusunda ortak bir uzlaşıda ziyade büyük güçler, DAEŞ ile mücadeleyi kendi çıkarlarına uygun olarak kullanmaya çalıştı. İran Şiilere yönelen tehdidi bertaraf edeceğini belirtirken, ABD, uluslararası bir tehdide dönüşen DAEŞ'i bitirme sözü verdi. Bush'un politikalarını eleştiren Obama, 'ABD askerlerini ölüme göndermeyeceğim' yemini ederken, Suriye'de terör örgütü DAEŞ'e karşılık bir diğer terör örgütü olan PKK/PYD'yi sahaya sürdü. Israrla terör örgütü PYD'yi PKK'dan ayrıştırma çabasına girişen ABD yönetimi, Suriye'de PYD'yi kullanarak Suriye haritasını yeniden çizmeye çalıştı. DAEŞ'i bitirme rolünü vererek meşrulaştırmaya çalıştığı PYD'yi öncü kuvvet olarak namluya süren ABD, Suriye'deki krizi daha da derinleştirdi. Irak'ta ise 63 ülke birlikte koalisyon oluştururken, DAEŞ'i Musul'dan atmak için iki yıl beklendi. Bu durum DAEŞ'in Musul'da ve bölgedeki varlığını derinleştirmesinin de önünü açtı.Velhasıl ABD kendi şeytani planlarını gerçekleştirmek için Vekalet savaşlarını derinleştirerek devam ettiriyor.Görüşmek Dileğiyle …
 

Yorumlar (0)
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 05 Aralık 2020
İmsak 05:51
Güneş 07:19
Öğle 12:19
İkindi 14:47
Akşam 17:09
Yatsı 18:31
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 10 19
5. Gaziantep FK 10 15
6. Kasımpaşa 11 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Tuzlaspor 11 21
4. Samsunspor 11 20
5. Adana Demirspor 10 18
6. İstanbulspor 11 18
7. Altay 10 17
8. Giresunspor 11 17
9. Bursaspor 12 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Ümraniye 12 13
13. Adanaspor 9 12
14. Menemen Belediyespor 10 12
15. Bandırmaspor 11 11
16. Ankaraspor 11 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. West Ham 10 17
6. Southampton 10 17
7. Wolverhampton 10 17
8. Everton 10 16
9. M. United 9 16
10. Aston Villa 9 15
11. Man City 9 15
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 11 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Eibar 11 13
13. Deportivo Alaves 11 13
14. Celta de Vigo 12 13
15. Valencia 11 12
16. Real Betis 11 12
17. Osasuna 10 11
18. Real Valladolid 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@