12.06.2020, 11:29 70

VEKALET SAVAŞLARI                                       

Uluslararası ilişkilerde aktörler temel hedeflerini gerçekleştirmek, güvenliklerini tesis etmek ve çıkarlarını korumak için çeşitli stratejiler belirlerler. Strateji belirleme ve uygulama sürecinde en önemli husus ise amaç-araç uyumudur. Daha açık ifadeyle aktörler açısından rasyonel olan belli amaçlar ekseninde belirlenen stratejilerini için en uygun araçları kullanmalarıdır. Günümüzdeyse gerek bölgesel gerekse küresel rekabet ve mücadelede devletlerin “vekâleten savaş” gerçekliğine uygun stratejilere ağırlık verildiği aşikârdır. Vekâleten savaşlarda kullanılan enstrümanlar ise ağırlıklı olarak başka devletler ve devlet-altı veya devlet-dışı aktörlerdir. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ise gerek uluslararası sistemin dinamikleri gerekse dış politika tercihlerinden ötürü Ortadoğu jeopolitiğinde yürütülen vekalet savaşlarında devlet-dışı aktör olarak tanımlanabilecek terör örgütlerini enstrüman olarak kullanma eğilimindedir.

ABD’nin vekil aktör olarak terör örgütleriyle ilişkisinin YPG örneğinden tartışılacağı bu analizin daha anlaşılır olması açısından ilk olarak “vekâlet savaşları/vekâleten savaş” kavramının açıklanması gerekmektedir. İnsanlık tarihi boyunca var olan bir olgu olan çatışma durumunun siyasal aktörler arasında vücut bulan karşılığı olan savaşlar, tarihin akışına uygun bir şekilde evrim geçirmiştir. Kavramın varlığının statik bir özellik göstermesine karşın muhtevasındaki dinamizmin varlığı tartışma götürmeyen bir realitedir. Bu kapsamda eski savaşlardan modern savaşlara gerçekleşen devinimin günümüzdeki süreçte en çok karşılaşılan olgusu ise vekalet savaşlarıdır. Devletlerin nükleer kapasitelere ulaşmaları ve bunun dehşet dengesi üzerinden bir caydırıcılık sonucunu doğurmasından dolayı aktörler, konvansiyonel silahlarla yürütülen sınırlı savaşları tercih etmektelerdir. Özellikle Soğuk Savaş dönemindeki iki kutuplu yapıda blokların liderleri olan ABD ve Sovyetler Birliği’nin nükleer savaş riskinden dolayı doğrudan çatışma yerine vekâlet savaşlarını tercih ettiği bilinmektedir. Günümüzde ise bu tercihlerden vazgeçilmediği ve özellikle Ortadoğu jeopolitiğinde devlet-altı veya devlet-dışı aktörler tercih edildiği görülmektedir.

Küresel rekabetin acımasız şekilde yürütüldüğü bölgelerin başında gelen Ortadoğu, Washington açısından ABD hegemonyası için en önemli sacayaklarından birisi olarak ele alınmaktadır. Sahip olduğu yer altı kaynakları, önemli kara ve deniz ticaret yollarının keşişim bölgesi olması, silah ticareti başta olmak üzere gelişmiş Batı devletlerinin ekonomik hedeflerine cevap vermesi gibi önemli nedenlerden dolayı önem arz eden Ortadoğu; ABD’nin başat aktörlüğün en temel bileşkesi olan Atlantik İttifakı’nın sürdürülmesine ara unsur görevi üstlenmektedir. Dolayısıyla Beyaz Saray açısından vazgeçilmesi mümkün olmayan Ortadoğu gerek iç dinamikleri gerekse dışsal nedenlerden dolayı istikrarsızlığın ve savaşların ana vatanı durumuna evrilmiştir. Bu noktada diğer aktörler gibi ABD’de bölgedeki çıkarlarını muhafaza etmek ve bölge stratejisini sürdürebilmek için vekâlet savaşlarında yer almaktadır.

11 Eylül saldırılarıyla birlikte ABD, güvenlik konseptinde birtakım değişikliklere giderek hem yeni güvenlik sorunlarını tanımlamış hem de tehditlerle mücadelede yeni yöntemler geliştirmiştir. Bu kapsamda saldırılardan sorumlu tuttuğu aktörlerle küresel bir mücadeleye girişen ABD, önce Afganistan’a müdahale etmiş ardından uluslararası güvenliği tehdit ettiği gerekçesiyle Irak müdahalesini gündeme getirmiştir. Irak’a müdahale sürecinde Türkiye’yle yaşanan “1 Mart Tezkeresi Krizi”, Washington’un Ankara’yla olan ilişkilerini yeniden ele alması sonucunu doğurmuştur. Bu bağlamda Ankara’yı müttefiklik ruhuna aykırı davranmakla suçlayan ve cezalandırmak isteyen ABD, Türkiye’nin milli varlığına tehdit oluşturan terör gruplarını paramiliter savaşçılar olarak değerlendirmiş ve yeni müttefiki olarak tanımlamıştır. Bu kapsamda Irak’ın kuzeyinde dolaylı olarak PKK terör örgütüyle ilişki tesis eden ABD günümüzde Suriye jeopolitiğindeki mücadelede PKK’nın türevi olan YPG ile konjonktürel ve taktiksel bir işbirliği içerisindedir.

PKK terör örgütünün son dönemde Türk Silahlı Kuvvetlerinin başarılı ve istikrarlı operasyonlarıyla sahadaki varlığının tamamen etkisizleşmesi örgüt militanlarının sözde liderleri sorgulamasını beraberinde getirmiştir. Bu durum bir yandan örgüt içi çözülme ve çatışmaları diğer yandan ise örgüte katılımların durması sonucunu doğurmuştur. ABD’nin 1997 yılından itibaren terör örgütü listesine dahil ettiği PKK ile işbirliği tesis etmesi hem meşruiyet sorununu hem de ABD’nin uluslararası kamuoyunda imaj kaybını gündeme getirecek bir husustur. Bundan sonrada gerek ABD’nin gerekse emparyal güç olarak bilinen diğer ülkelerin el altından çeşitli terör örgütlerini destekleyerek vekalet savaşlarına devam edeceklerine hiç kuşku yoktur.Nitekim bunun en son örneği olarak Libya’da gayrimeşru hafter isimli generali destekleyerek hüsrana uğrayan Rusya gösterilebilir.Görüşmek Dileğiyle …

Yorumlar (0)
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 05 Aralık 2020
İmsak 05:51
Güneş 07:19
Öğle 12:19
İkindi 14:47
Akşam 17:09
Yatsı 18:31
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Alanyaspor 9 23
2. Galatasaray 10 20
3. Fenerbahçe 10 20
4. Beşiktaş 10 19
5. Gaziantep FK 10 15
6. Kasımpaşa 11 15
7. Karagümrük 10 14
8. Göztepe 9 14
9. Başakşehir 10 14
10. Konyaspor 9 12
11. Rizespor 9 12
12. Malatyaspor 9 12
13. Hatayspor 7 12
14. Trabzonspor 10 12
15. Antalyaspor 10 10
16. Sivasspor 9 9
17. Erzurumspor 9 9
18. Kayserispor 9 8
19. Denizlispor 9 6
20. Gençlerbirliği 9 5
21. Ankaragücü 8 2
Takımlar O P
1. Altınordu 11 23
2. Ankara Keçiörengücü 11 21
3. Tuzlaspor 11 21
4. Samsunspor 11 20
5. Adana Demirspor 10 18
6. İstanbulspor 11 18
7. Altay 10 17
8. Giresunspor 11 17
9. Bursaspor 12 14
10. Balıkesirspor 11 14
11. Akhisar Bld.Spor 11 13
12. Ümraniye 12 13
13. Adanaspor 9 12
14. Menemen Belediyespor 10 12
15. Bandırmaspor 11 11
16. Ankaraspor 11 8
17. Boluspor 10 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Tottenham 10 21
2. Liverpool 10 21
3. Chelsea 10 19
4. Leicester City 10 18
5. West Ham 10 17
6. Southampton 10 17
7. Wolverhampton 10 17
8. Everton 10 16
9. M. United 9 16
10. Aston Villa 9 15
11. Man City 9 15
12. Leeds United 10 14
13. Newcastle 10 14
14. Arsenal 10 13
15. Crystal Palace 10 13
16. Brighton 10 10
17. Fulham 10 7
18. West Bromwich 10 6
19. Burnley 9 5
20. Sheffield United 10 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 11 24
2. Atletico Madrid 9 23
3. Villarreal 11 20
4. Real Madrid 10 17
5. Sevilla 9 16
6. Cádiz 11 15
7. Barcelona 9 14
8. Granada 10 14
9. Athletic Bilbao 11 13
10. Elche 9 13
11. Getafe 10 13
12. Eibar 11 13
13. Deportivo Alaves 11 13
14. Celta de Vigo 12 13
15. Valencia 11 12
16. Real Betis 11 12
17. Osasuna 10 11
18. Real Valladolid 11 10
19. Levante 10 8
20. Huesca 11 7
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@