15.11.2019, 12:07 56

YENİ DÜNYA DÜZENİ SİYASETİ       

   Bu günlerde dünyanın her yerinde, dış politikayla ilgilenenler uluslararası sistemin geleceğiyle ilgili benzer birtakım sorular soruyor. Uzun zamandır mevcut uluslararası düzenin en tanımlayıcı özelliklerinden biri olarak görülen büyük güç davranışı, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan sistemin çözülme sürecine girdiğini gösteriyor. Dünyanın yeni bir geçiş dönemine girmekte olduğu konusunda herkes hemfikir. Gittikçe artan krizler ve ülkeler arasındaki gerginlikleri çözüme kavuşturma konusundaki başarısızlık, bu geçiş döneminin ne kadar karmaşık olduğunun işaretleri. Büyük güçler arasındaki gerginliklere ve ihtilaflara baktığımızda, bunların yeni geçiş sürecinin yansımaları olduğunu görüyoruz. Ancak ülkelerin yeni bir uluslararası sistemin tesisi için hazırlık yaptığına dair ufukta hiçbir işaret yok. Uluslararası toplum, gelecek dönemin kuralları, normları, standartları ve kurumlarının neler olabileceğini bilmiyor. Dahası, hiçbir büyük güç veya uluslararası örgüt, yeni düzenin mimarı olmaya veya bu yöndeki çabalara destek vermeye istekli görünmüyor.

Uluslararası sistemin dönüşümüyle ilgili tartışmalar yeni değil. Soğuk Savaşın bitmesinden sonra birçok kişi, uluslararası sistemin idaresi için yeni kurumlar ve kurallar oluşturulması ihtiyacını dile getirdi. Soğuk Savaş dönemine özgü mekanizmaların ve kurumların dünyada yeni ortaya çıkan sorunlara ve tehditlere cevap vermekte yetersiz kaldığı konusunda bir görüş birliği vardı. Ana misyonu barışı ve güvenliği korumak olan BM Güvenlik Konseyi benzeri kurumlar, bazı çatışmalarda çözümden ziyade sorunun bir parçası olmaya başladı. En kanlı ve şiddetli çatışmaların bazılarında, Güvenlik Konseyi insanların ıstırabını dindirmek veya barış ve uzlaşma yoluyla çatışmayı çözmek yerine, büyük güçlerin müdahaleden kaçınma bahanesi ve diplomatik savaş platformu haline geldi.

Fakat son yıllarda, sistem başka sorunlarla da karşılaştı. Bizzat mevcut sistemin kurucusu (ABD), sürekli sistemle ilgili kuşkularını dile getiriyor. "Eski sisteme" yönelik tepkilerden biri de, önceki yazılarımdan birinde değindiğim tek taraflılık politikası. ABD'nin bazı Birleşmiş Milletler kurumlarına karşı gösterdiği tepkiler, NATO ittifakını sorgulaması ve liberal ticaret kurallarını gittikçe daha fazla ihlal etmesi, bu tutuma örnek olarak gösterilebilir. ABD yönetiminin mevcut liberal uluslararası düzene karşı uyguladığı politikaların Amerikan toplumunun çeşitli kesimlerinden destek görmesi, bu dönemin uzun sürebileceğine işaret ediyor. Bazı Batılı ülkelerdeki korumacı, içe kapanmacı ve milliyetçi dalga ve politikacıların kendi çıkarları için bu dalgayı ustaca kullanması, sistemin birkaç yıl içinde eski ayarlarına dönmesini zorlaştırabilir. Gümrük vergilerinden ithalata, dışarıdan tedarik için yararlanılan ülkelerin azarlanmasından dünyanın değişik yerlerindeki insani trajedilere kayıtsız kalınmasına kadar birçok konu, bu yeni tutumun yansımaları. Uluslararası sistemin birlik ruhundan yoksun oluşu, ülkeleri mevcut sistemden sonuna kadar istifade etmeye ve sistemin kimi yönleri aksayınca da hiçbir şeye karışmadan geri çekilmeye yöneltiyor. Bu arada, uluslararası siyasetin diğer büyük oyuncuları küresel sorumlulukları üstlenme konusunda son derece isteksiz görünüyor. Rusya, Çin ve Avrupa Birliği, yeni bir sistem kurmak bir yana, ortaya çıkan boşluğu doldurmak veya uluslararası sistemin aksayan yönlerini onarmak için hiçbir girişimde bulunmuyor. İşte bu büyük güçler, Suriye'deki iç savaşı sona erdirmekte, devasa mülteci krizlerini çözmekte ve Arakan'daki gibi en korkunç zulümleri önlemekte başarısız oldu.

Böylece, oldukça istikrarsız bir geçiş dönemine girmiş olduk. Dönüşümler karmaşık ve istikrarsız süreçlerdir. Ancak mevcut belirsizliklerle birlikte dönüşüm çok daha karmaşık bir hal aldı. Uluslararası sistemde yaşanan kriz ve ticaret savaşları gibi kavramların tekrar ortaya çıkışı gösteriyor ki, dünyanın geri kalanının uluslararası düzenin geleceğini düşünmesinin vakti geldi. Bu kriz dünyanın geri kalanına, geçiş sürecini yönetme ve yeni bir uluslararası düzen için fikirler ve ilkeler geliştirme fırsatı sunabilir. Ülkeler, büyük güçlerin dünyadaki krizlere yönelik tepkisini bekleyip görmeye çalışırken gerginliklerin çözümünü sağlayacak değerli fırsatları kaçırmaktan artık vazgeçmeli. Geçiş döneminin yan etkileri tüm dünyayı etkileyebilir ve istikrarsızlığın artması ülkelere yönelik farklı riskler getirebilir. Başarısız devletler, artan silahlanma yarışı ve adalarla ilgili toprak ihtilafları gibi konuların etkileri daha şimdiden çeşitli bölgelerde kendisini göstermeye başladı. Etkili kurumlardan ve kurallardan yoksun bir dünyada
jeo-ekonomik çekişmelere eşlik eden jeopolitik gerilimler, tüm dünyada yeni felaketlere zemin hazırlayabilir. Diğer ülkelerin bu çerçevedeki girişimleri, devam eden bazı krizlere çözüm getirebilir ve hatta büyük güçleri yeni bir sistemin kurulmasına önayak olmaya yöneltip harekete geçirebilir. Görüşmek Dileğiyle …

Yorumlar (0)
açık
Namaz Vakti 15 Nisan 2021
İmsak 04:14
Güneş 05:42
Öğle 12:29
İkindi 16:09
Akşam 19:05
Yatsı 20:27
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 30 63
2. Adana Demirspor 30 58
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 30 54
5. Altay 29 53
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 30 49
8. Tuzlaspor 30 44
9. Ümraniye 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Adanaspor 30 34
14. Balıkesirspor 30 32
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 30 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 30 48
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Brighton 31 33
16. Burnley 31 33
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23
Yeni Sayımız
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@