08.12.2019, 19:48 108

YÜZYILLAR BOYU GELEN TOPLUMLARIN DEĞİŞMESİYLE DEĞİŞMEYEN ON HÜKÜM (2)

Hak dinin esaslarını meydana getiren ve yüzyıllar boyu gelen toplumların değişmesiyle değişmeyen biri tevhid inancına, diğerleri ahlâka dair olmak üzere İslâm’ın on temel buyruğundan diğer beşi ise 152 ve 153. ayetlerde sıralanmaktadır.

“Yetimin malına, o erginlik çağına erişinceye kadar -o en güzel (şeklin) dışında- yaklaşmayın. Ölçüyü ve tartıyı doğru olarak yapın. Hiç bir nefse, gücünün kaldırabileceği dışında bir şey yüklemeyiz. Söylediğiniz zaman -yakınınız daha olsa- adil olun. Allah'ın ahdine de vefa gösterin. İşte bunlarla size tavsiye (emr) etti; umulur ki öğüt alıp düşünürsünüz.”

“Bu benim dosdoğru olan yolumdur, şu halde ona uyun. Sizi O'nun yolundan ayıracak (başka) yollara uymayın. Bununla size tavsiye etti, umulur ki korkup-sakınırsınız.”

6. “Yetimin malına, o erginlik çağına erişinceye kadar -o en güzel (şeklin) dışında- yaklaşmayın.”

Yetim, koruyucusu ve besleyicisi konumundaki babasını kaybetmekle toplum içinde zayıf düşmüştür. Bu yüzden, İslâm dininin toplumsal düzeninin temeli olarak belirlediği toplumsal dayanışma ilkesi uyarınca yetimin zayıflığı toplumun tümünü ilgilendirir. Yüce Allah, yetime oldukça üstün bir konum belirlemiş ve bütün insanlara yönelik mesajını Hz. Muhammed(s.a.v.)’e emanet etmekle varlık bütünü içindeki en onurlu görevi O’na yüklemiştir.

Yetimin bakıcılığını üstlenen kişi yetimin malına onun için yararlı olan en güzel yoldan başka bir şekilde yaklaşamaz. Malını koruyup geliştirmesi gerekir. Erginlik çağına erince, yani malını koruyup en güzel bir şekilde idare edecek kadar bedensel ve aklî erginliğe ulaşınca malını eksiksiz ve gelişmiş olarak kendisine teslim etmek zorunluluğu vardır. 

7. “Ölçüyü ve tartıyı doğru olarak yapın.”

İlâhî Kanun'un temel bir ilkelerinde biri de; “ölçüyü ve tartıyı tam yapmak, hak ve adaletten sapmamaktır.” 

İnsanlar arasındaki en yoğun ilişkilerden olan alışveriş sırasındaki ölçü ve tartılarda haksızlıklar sıklıkla vuku bulduğu için hemen her dönemin illeti olan bu duruma özellikle dikkat çekilmiş; ayrıca alışveriş sırasında satıcının da müşterinin de karşılıklı olarak adalet ve hakkaniyeti gözetmeleri gerektiğine işaret edilmiştir.

Ayetlerin akışı; mal, ticaret ve alışverişte uygulanan kuralları da doğrudan inanca bağlamaktadır.

Ayetin devamında belirtilen; “hiç bir nefse, gücünün kaldırabileceği dışında bir şey yüklemeyiz” ifadesiyle de ölçü tartıda ve diğer ticarî işlemlerde adaletli ve doğru olmak için elinden geleni yapanın bu çabasına rağmen istenmeyen hatalar bile meydana gelse sorumluluktan kurtulacağına ve sorguya çekilmeyeceğine dair kişiler temin edilmektedir.

Bu kural burada özellikle Müslümanların böyle hatalar nedeniyle endişe etmemeleri için anılmıştır.

8. “Söylediğiniz zaman -yakınınız daha olsa- adil olun.”

Bu buyruk; çeşitli konularla ilgili bilgi, haber, hüküm, şahitlik, övgü, yergi, sözleşme, yemin, vaad, vasiyet, öğüt, eleştiri, emir, istek, istişare gibi her türlü sözlü ilişkilerde adaletli, dürüst ve doğru olmayı; haksızlık, zulüm, incitme, eziyet, hakaret gibi ahlâka aykırı amaçlar güden sözler sarfetmektensakınmayı kapsamaktadır. 

İnsanların yakınlarına duydukları sevgi ve acıma gibi sübjektif sebeplerle haksızlık yapmaları sıklıkla karşılaşılan beşerî zaaflardan olduğu için ayetteki “yakınlarınız bile olsa” kaydıyla bu hususta özellikle uyarıda bulunulmuştur.

Yani lehinde veya aleyhinde söyleyeceğiniz kimse isterse akrabanızdan olsun. Yine doğru söyleyiniz, taraf tutmayınızdiyerek Müslümanlar uyarılmıştır.

9. “Allah'ın ahdine de vefa gösterin.”

Allah’ın ahdi üç şekilde tezahür eder:

a) İnsanın Allah’la yaptığı sağlam anlaşma,

b) Kişinin Allah adına bir başkasıyla yaptığı dönülmez sözleşme,

c) Allah'ın yeryüzünde doğar doğmaz kişi için ortaya çıkan tabiî bağlantılardır.

Ayetlerin seyrine baktığımız zaman O’na hiçbir şeyi ortak koşmamak Allah’a verilen en büyük söz budur. Bu söz insan fıtratından alınmıştır. 

Yetimin malına yaklaşmamak, ölçü ve tartıda dürüst davranmak ve akrabalar aleyhinde bile olsa hak ve adaleti söylemek de Allah’a verilen sözlerdendir.

Bu ahit, Allah'ın, kullarından yapılmasını istediği her şeye şamildir.

10. “Bu benim dosdoğru olan yolumdur, şu halde ona uyun.”

Allah’a verilen ahd, insanın Allah’ın gösterdiği yolu izlemesini gerektirir. Allah’ın tavsiye ettiği bu emir ve yasaklar, yani bu on hüküm, Allah’ın dosdoğru yoludur.

Allah’ın dosdoğru yolu, Peygamberlerin doğrudan doğruya tuttuğu yoldur…

Onun için tek yol vardır, o da Allah'ın yolu...

İslam inancının, Allah’ın birliğiyle başlayıp Allah’a verilen sözlerle biten İslâm şeriatının nerdeyse bir özeti konumundaki bu temel ilkeler, Allah'ın doğru yoludur... 

İşte Allah’ın belirlediği yol... 

İşte O’na götüren yol... 

Üç ayetten çıkartılan sonuç gerçekten önemlidir. Çünkü Allah’ın vasiyetlerini içeren bu ayetler, düşünsün, akletsin, görevlerini kavrasınlar böylece yaptıkları işlerde Allah'tan korksunlar diye insanlara okunmaktadır. 

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 14 Ağustos 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 2 6
2. Trabzonspor 2 6
3. Gaziantep FK 2 4
4. Başakşehir 1 3
5. Alanyaspor 1 3
6. Beşiktaş 1 3
7. Giresunspor 2 3
8. Antalyaspor 2 3
9. Galatasaray 2 3
10. Kayserispor 2 3
11. Fenerbahçe 1 1
12. Konyaspor 1 1
13. Ümraniye 2 1
14. Ankaragücü 2 1
15. Sivasspor 2 1
16. Hatayspor 1 0
17. Karagümrük 1 0
18. İstanbulspor 2 0
19. Kasımpaşa 1 0
Takımlar O P
1. Bodrumspor 1 3
2. Samsunspor 1 3
3. Boluspor 1 3
4. Eyüpspor 1 3
5. Altınordu 1 1
6. Gençlerbirliği 1 1
7. Keçiörengücü 1 1
8. Rizespor 1 1
9. Adanaspor 0 0
10. Bandırmaspor 0 0
11. Erzurumspor 0 0
12. Göztepe 1 1
13. Pendikspor 0 0
14. Sakaryaspor 1 1
15. Tuzlaspor 0 0
16. Denizlispor 1 0
17. Manisa Futbol Kulübü 1 0
18. Ö.K Yeni Malatya 1 0
19. Altay 1 0
Takımlar O P
1. M.City 2 6
2. Arsenal 2 6
3. Brentford 2 4
4. Tottenham 2 4
5. Newcastle 2 4
6. Leeds United 2 4
7. Chelsea 2 4
8. Brighton 2 4
9. Aston Villa 2 3
10. Nottingham Forest 2 3
11. Bournemouth 2 3
12. Fulham 2 2
13. Liverpool 1 1
14. Wolverhampton Wanderers 2 1
15. Leicester City 2 1
16. Southampton 2 1
17. Everton 2 0
18. Crystal Palace 1 0
19. West Ham United 2 0
20. M. United 2 0
Takımlar O P
1. Villarreal 1 3
2. Osasuna 1 3
3. Real Sociedad 1 3
4. Celta Vigo 1 1
5. Espanyol 1 1
6. Barcelona 1 1
7. Rayo Vallecano 1 1
8. Almeria 0 0
9. Athletic Bilbao 0 0
10. Atletico Madrid 0 0
11. Elche 0 0
12. Getafe 0 0
13. Girona 1 1
14. Mallorca 0 0
15. Real Betis 0 0
16. Real Madrid 0 0
17. Valencia 1 1
18. Sevilla 1 0
19. Cadiz 1 0
20. Real Valladolid 1 0
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@